Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Notice: WP_Scripts::localize hatalı çağırıldı. $l10n parametresi bir dizi olmalıdır. Komut dosyalarına rastgele verileri iletmek için bunun yerine wp_add_inline_script() işlevini kullanın. Daha fazla bilgi için lütfen WordPress hata ayıklama adresine bakın. (Bu mesaj 5.7.0 sürümünde eklendi.) in /home/u6294730/public_html/wp-includes/functions.php on line 5313

Kısım 20

1650 – Hz. Ebû Hüreyre radıyallâhu anh anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Kim korkarsa akşam karanlığında yol alır. Kim akşam karanlığında yol alırsa hedefine varır. Haberiniz olsun Allah’ın malı pahalıdır, haberiniz olsun Allah’ın malı cennettir.”
Tirmizî, Kıyâmet 19, (2452).

1651 – Hz. Enes radıyallâhu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm ölmek üzere olan bir gencin yanına girmişti. Hemen sordu:
“Kendini nasıl buluyorsun?”
“Ey Allah’ın Resûlü, Allah’tan ümidim var, ancak günahlarımdan korkuyorum” diye cevap verdi. Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’da şu açıklamayı yaptı: “Bu durumda olan bir kulun kalbinde (ümit ve korku) birleşti mi Allah o kulun ümid ettiği şeyi mutlak verir ve korktuğu şeyden de onu emin kılar.”
Tirmizî, Cenâiz 11, (983); İbnu Mâce, Zühd 31, (4261).

1652 – Hz. Aişe radıyallâhu anh diyor ki: “Ben Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ı ciddi bir şekilde, küçük dili görünecek derecede güldüğünü görmedim. O, sadece tebessüm ederdi.”
Buhârî, Tefsir, Ahkâf 2, Edeb 68; Müslim, İstiska 16, (899); Ebu Dâvud, Edeb 113, (5098, 5099); Trimizî, Tefsir, Ahkâf, (3254).
Buhârî’in bir rivayetinde şu ziyade mevcuttur: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bir bulut görecek olsa bu yüzünden bilinirdi. Ben bir seferinde:
“Ey Allah’ın Resûlü, halk bir bulut görecek olsa, yağmur getirebilir ümidiyle sevinir, halbuki sen bir bulut gördüğünde üzüldüğünü yüzünden okuyorum, sebebi nedir?” diye sordum. Bana şu cevabı verdi:
“Ey Aişe! Bunda bir azab bulunmadığı hususunda bana kim te’minat verebilir? Nitekim geçmişte bir kavm rüzgarla azaba uğratılmıştır. O kavim azabı gördükleri vakit: “Bu gördüğümüz, bize yağmur getirecek bir buluttur” demişlerdi.

1653 – Ebu Zerr radıyallâhu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Ben sizin görmediğinizi görür, işitmediğinizi işitirim. Nitekim sema uğuldadı, uğuldamak da ona hak oldu. Semada dört parmak sığacak kadar boş bir yer yoktur, her tarafta Allah’a secde için alnını koymuş bir melek vardır. Allah’a yemin olsun, benim bildiğimi siz bilseydiniz az güler, çok ağlardınız, yataklarda kadınlarla telezzüz etmezdiniz, yollara, çöllere dökülür, (belanızı defetmesi için) Allah’a yalvar yakar olurdunuz.”
Ebu Zerr radıyallâhu anh ilâve etti: “Keşke sökülen bir ağaç olsaydım.” Tirmizî, Zühd 9, (2313); İbnu Mâce, Zühd 19, (4190).

1654 – Hz. Ebu Hüreyre radıyallâhu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Mü’min, Allah indindeki ukubeti bilseydi, cennetten ümidini keserdi. Eğer kâfir Allah’ın rahmetini bilse idi, cennetten ümidini kesmezdi.”
Rezîn ilavesidir. Hadis’i Müslim tahric etmiştir: Tevbe 23, (2755); Keza, Tirmizî de tahric etmiştir: Da’avât 108, (3536).

1655 – Ebû Bürde Âmir İbnu Ebî Mîsa radıyallâhu anh anlatıyor: “Bana, Abdullah İbnu Ömer radıyallâhu anhüma:
“Biliyor musun babam babana ne demiş?” diye sordu. Ben: “Bilmiyorum” dedim. Bunun üzerine:
“Babam, senin babana: “Ey Ebu Musâ! Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’la olan İslâmımız, onunla olan hicretimiz, onunla olan bütün amellerimiz bizim için sâbit ve devamlı olsa, ondan sonra işlediğimiz amellerin de herbirinden başa baş kurtulsak bu seni memnun eder mi?” dedi. Baban, babama şu cevabı verdi:
“Vallahi hayır! Biz ondan sonra cihad yaptık, namaz kıldık, oruç tuttuk, çok hayırlar işledik. Bizim elimizde çok insan Müslüman oldu. Biz bütün bunların ecrini ümid ediyoruz.” Babam tekrar dedi ki:
“Fakat ben, Ömer’in ruhu yed-i kudretinde olan Zat-ı Zülcelâl’e kasem olsun, bunların bize sabit kalmasını, O’ndan sonra yaptıklarımızdan da başa baş kurtulmayı isterim.”
Ben atılıp: “Senin baban, vallahi benim babamdan daha hayırlıymış” dedim.”
Buhârî, Menâkıbu’l-Ensar 45.

5196 – Muhammed İbnu Rükâne, babası radıyallahu anh’tan anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Bizimle müşrikler arasındaki fark, kalansuveler üzerindeki sarıklardır.”
Ebu Dâvud, Libas 24, (4078); Tirmizi, Libâs 47, (1785).

5197 – Ebu’l-Müleyh babası radıyallahu anh’tan anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm: “Sarık sarın da hilminiz ziyadeleşsin!” buyurdular. Ravi devamla der ki: “Hz. Ali radıyallahu anh da: “Sarıklar Arapların taçlarıdır” buyurdular.
Hadis, Teysîr’de Ebu Dâvud’a nisbet edilmiş ise de, onda mevcut değildir. Camiu’s-Sağîr’de mevcuttur (1, 555).

5198 – İbnu Ömer radıyallahu anhüma anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm başına sarık sardığı zaman, ucunu iki omuzu arasından sarkıtırdı.”
Tirmizî, Libâs 12, (1736).

5199 – Abdurrahman İbnu Avf radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm bana bir sarık sardı, onu önümden ve arkamdan birkaç parmak sarkıttı.”
Ebu Dâvud, Libâs 24, (4079).

52 – İmam Malik’e ulaştığına göre, Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm şunu söylemiştir: “Size iki şey bırakıyorum. Bunlara uyduğunuz müddetce asla sapıtmayacaksınız: Allah’ın Kitab’ı ve Resûlünün sünneti.”
Muvatta, Kader 3, (2, 899).

5200 – Amr İbnu Hureys radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ı gördüm, üzerinde siyah bir sarık vardı. İki ucunu omuzları arasından sarkıtmıştı.”
Müslim, Hacc 453, (1359); Ebu Dâvud; Libâs 24, (4077); Nesâî, Zînet 109, (8, 211).

5201 – Ebu Kebşe el-Enmârî anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm’ın ashabının kalansuveleri geniş idi.”
Tirmizî, Libâs 40, (1783).

5202 – Esmâ Bintu Yezîd İbni’s-Seken radıyallahu anhâ anIatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm’ın gömleğinin kolu bileğe kadardı.”
Tirmizî, Libâs 28, (1765); Ebu Dâvud, Libâs 3, (4027).

5203 – Alâ İbn Abdirrahman babasından naklediyor: “Ebu Saîd radıyallahu anh’a izar hakkında sordum. Dedi ki: “Tam bilene düştün! Resülullah aleyhissalâtu vesselâm şöyle demişti: “Mü’minin izarı bacağın yarısına kadar uzanmalıdır. Burası ile topuklar arasında olmasının da bir günahı yok. Ama topuktan aşağı inen kısım ateştedir. Kim de, gururla izarını yerde sürürse Kıyamet günü Allah ona rahmet nazarı ile bakmaz.”
Muvatta, Libas 12, (2, 914, 915); Ebu Dâvud, Libas 30, (4093); İbnu Mâce, Libas 7, (3573).
Ebu Dâvud’un rivayetinde “Kıyamet günü” ibaresi mevcut değildir.

5204 – İbnu Ömer radıyallahu anhüma anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm izar hakkında ne söylemişse o, kamîs hakkında da muteberdir.”
Ebu Dâvud, Libas 30, (4095).

5205 – İbnu Ömer radıyallahu anhüma anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm: “Allah, elbisesini kibirle sürüyene bakmaz” buyurmuştur. Hz. Ebu Bekr radıyallahu anh: “Ey Allah’ın Resülü! İzârım salık durumda, dikkat etmezsem sürünüyor” dedi. Aleyhissalâtu vesselâm: “Sen, bunu kibirle yapanlardan değilsin!” cevabını verdi.
Buhârî, Libas 5, 1, 2, Fezâilu Ashâb 5, Edeb 55; Müslim, Libas 45, (2085); Ebu Dâvud, Libas 28, (4085); Nesâî, Zînet 102, 105, (8, 206).

5206 – İbnu Ömer radıyallahu anhümâ anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm: “Kim elbisesini gururla yerde sürürse, Kıyamet günü Allah ona rahmet nazarıyla bakmaz!” buyurmuştu. Ümmü Seleme atılarak:
“Öyleyse kadınlar zeyllerini ne yapacaklar?” diye sordu.
“Bir karış salarlar!” buyurdu. Ümmü Seleme:
“Bu taktirde ayakları açılır!” dedi. Aleyhissalâtu vesselâm:
“Öyleyse bir zirâ salsınlar, bunu daha da arttırmasınlar!” buyurdular.
Tirmizi, Libâs 9, (1731,); Nesâi, Zinet 106, (8, 209); Ebu Dâvud, Libas 40, (4119).

5207 – Hz. Câbir radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ı bir örtü ile ihtiba etmiş gördüm. Örtünün saçağı ayaklarının üzerine dökülmüştü.”
Ebu Dâvud, Libâs 23, (4075).

5208 – Yine Hz. Câbir radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalatu vesselâm, sammâ sarınmasını ve tek bir giysi içerisinde ihtiba oturuşunu yasakladı.”
Ebu Dâvud, Libas 25, (4081); Tirmizi, Edeb 20, (2768); Nesâî, Zînet 18, (8, 210).

5209 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm, şu iki çeşit giyinmekten men etti: “Sammâ sarınması ki bu, üzerinde bir başka giysi olmadığı halde giysisini omuzuna koyup bir yarısını açık bırakması ve namazda iki elini de sarmasıdır. Diğer giyinme de, fercini örtecek kadar olmayan tek giysisi içinde ihtiba tarzında oturmasıdır.”
Buhâri, Libâs 20, 21, Büyü’ 62, 63, Salât 10, Mevâkît 30, 31, Savm 67; Müslim, Büyü’ 2, (1511); Muvatta, Büyü 76, (2, 666); Ebu Dâvud, Libâs 25, (4080); Tirmizi, Libâs 24, (1758); Nesâî, Büyü’ 23, 25 (7, 259-260).

5210 – Ümmü Seleme radıyallahu anhâ anlatıyor: “Cenab-ı Hakk’ın şu (mealdeki) kavl-i şerifleri indiği zaman, “Ey peygamber! Hanımlarına, kızlarına ve mü’minlerin hanımlarına söyle. Evlerinden çıktıklarında dış örtülerini üzerlerine alsınlar.. ” (Ahzâb 59) Ensâr kadınları başlarında (siyah) örtüden kargalar taşıyor oldukları halde dışarı çıkarlardı.”
Ebu Dâvud, Libas 32, (4101).

5211 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ anlatıyor: “Esmâ Bintu Ebi Bekr radıyallahu anhümâ, üzerinde ince bir elbise olduğu halde Resülullah aleyhissalâtu vesselâm’ın huzuruna girmişti. Aleyhissalâtu vesselâm, ondan yönünü ters istikamete çevirdi ve: “Ey Esmâ! Kadın hayız yaşına girdi mi ondan sadece şunun ve şunun dışında hiçbir yerinin görünmesi câiz değildir!” dedi ve yüzü ile ellerine işaret etti.”
Ebu Dâvud, Libâs 34, (4104).

5212 – Dihye el-Kelbi radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm’a Mısır’dan, beyaz renkli ve ince olan kubâtî kumaşlar getirilmişti. Bana ondan bir kupon verdi ve: “Bunu ikiye böl, bir parçayı kendine kamîs yap, diğerini hanımına ver. Bununla kendine bürgü yapsın!” buyurdular. Ayrılmak üzere Dıhye geri dönünce: “Hanımına söyle, bunun altına bir astar koysun da bedenini vasfetmesin!” buyurdular.
Ebu Dâvud, Libâs 39, (4116).

5213 – İbnu Abbâs radıyallahu anhümâ anlatıyor: “Ümmü Seleme radıyallahu anh , evinde iken de cilbâbesini (başörtüsünü) fazilet ümidiyle üzerinden hiç çıkarmazdı.”
Rezîn tahric etti.

5214 – İmam Mâlik rahimehullah’a ulaştığına göre, Abdullah İbnu Ömer’in bir cariyesi vardı. Hz. Ömer onu, hürlerin kıyafetine bürünmüş vaziyette görünce bu davranışını normal karşılamayıp müdahale etti. Kızı Hafsa’nın yanına girip: “Oğlan kardeşinin cariyesini halkın içine karışmış görmedin mi, hürlerin kıyafetine bürünmüş değil mi?” dedi ve Hz. Ömer bu hali hoş karşılamadı.”
Muvatta, İsti’zân 44, (2, 981).

5215 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Biriniz ayakkabı giyince sağdan başlasın, çıkarırken de soldan başlasın ya ikisini birlikte giysin, ya ikisini birlikte çıkarsın.”
Müslim, Libas 67, (2097).

5216 – Bir rivayette de: “Sakın kimse tek ayakkabı ile yürümesin, ya ikisini de çıkarsın, yahut ikisini de giyinsin” buyrulmuştur.
Buhâri, Libâs 39; Müslim, Libâs 68, (2097); Muvatta, Libas 14, 15, (2, 916); Ebu Dâvud, Libâs 44, (4139); Tirmizî, Libâs 37, (1780).

5217 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm ayakkabı giymede, başını taramada, temizlikte ve bütün işlerinde sağdan başlamayı severdi.”
Buhârî, Salât 47, Vudü 31, Et’ime 5, Libas 38, 77; Müslim, Tahâret 67, (268); Ebu Dâvud, Libas 44, (4140); Tirmizî, Salât 428, (608); Nesâî, Tahâret 90, (1, 78).

5218 – Hz. Ebu Hureyre ve Hz. Enes radıyallahu anhüma anlatıyorlar: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm kişinin ayakta giyinmesini yasakladı.”
Tirmizî, Libas 35, (1776, 1777). Bu hadisi Ebu Dâvud Hz. Câbir radıyallahu anh’tan rivayet etti : Libâs 44, (4135).

5219 – İbnu Abbas radıyallahu anhüma diyor ki: “Kişi oturduğu zaman, ayakkabılarını çıkarıp sol yanına koyması sünnettir.”
Ebu Dâvud, Libas 44, (4138), Salât 89, (648).

5220 – Hz. Câbir radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm, katıldığımız bir gazvede buyurdular ki:
“Ayakkabıları çoğaltın. Çünkü kişi ayakkabı giydiği müddetçe binmeye devam eder.”
Müslim, Libas 66, (2096); Ebu Dâvud, Libas 44, (4133).

5278 – İbnu Abbâs radıyallahu anhüma anlatıyor: “Allah Teâla Hazretlerinin Tebük seferinden geri kalmaları sebebiyle tevbelerini kabul edip affettiği üç kişiden biri olan Hilâl İbnu Ümeyye radıyallahu anh geldi. Anlattığına göre tarlasından evine yatsı vaktinde dönmüştü. Hanımının yanında bir adam buldu. Manzarayı gözleriyle görmüş, kulaklarıyla işitmişti. Sabah oluncaya kadar adamı ürkütüp telaşlandırmadı. Sabah olunca doğru Resülullah aleyhissalâtu vesselâm’ın yanına gitti.
“Ey Allah’ın Resûlü dedi, ben aileme geceleyin dönmüştüm, yanlarında bir adam buldum. Üstelik gözlerimle gördüm, kulaklarımla işittim.”
Resülullah aleyhissalâtu vesselâm getirdiği bu haberden hoşlanmadı, adama karşı sert davrandı. Bunun üzerine:
“Kendi hanımlarına zina isnad eden, ancak, kendisinden başka şahidi bulunmayan kimse ise, doğru söylediğine dair Allah adına yemin ederek dört defa şahitlik eder. Beşinci şahitliğinde ise, eğer yalan söylüyorsa Allah’ın lanetinin kendi üzerine olmasını ister. Kadının Allah adına yemin ederek kocasının yalan söylediğine dâir dört def’a şahidlik etmesi ve beşinci şahitliğinde, eğer kocası doğru söylüyorsa Allah’ın lânetinin kendi üzerine olmasını istemesi, onun hakkındaki cezayı kaldırır” (Nur 6-9) meâlindeki ayet nazil oldu. Vahiy hali Resülullah aleyhissalâtu vesselâm’ın üzerinden kalkınca:
“Ey Hilâl, müjde! Allah senin için bir kurtuluş ve kurtuluş yolu gösterdi” buyurdular. Hilâl:
“Ben Rabbim Teâla Hazretlerinden bunu ümid ediyordum!” dedi. Resûlullah aleyhissalatu vesselâm:
“Kadına adam gönderin gelsin!” emretti. Kadın geldi. Ayet-i kerimeyi Resûlullah ona okudu. İkisine de meselenin ciddiyetini hatırlattı ve ahiret azabının dünyadaki azabtan daha şiddetli olacağını haber verdi. Bunun üzerine Hilâl:
“Vallahi kadın hakkında doğruyu söyledim!” dedi. Kadın da:
“Hayır yalan söyledin!” dedi. Bunun üzerine Aleyhissalâtu vesselâm:
“Aranızda lânetleşin” emretti. Hilâl’e: “Şehadet getir!” dendi. O da doğru söylediğine dair dört kere Allah’a şehadet etti. Beşinci sefer olunca kendisine:
“Ey Hilâl, Allah’tan kork, zira dünya azabı âhiret azabından pek hafiftir, senin bu yaptığın, üzerine azâbı vacib kılmaktadır!” dendi. O yine:
“Allah’a yemin olsun, ona iftira ediyorum diye bana celde yapılmadığı gibi, Allah da onun sebebiyle bana azab vermeyecektir!” dedi ve “Eğer yalancı ise, Allah’ın lâneti üzerine olsun!” diye beşinci kere şehadette bulundu.
Sonra kadına: “Şehadet getir!” dendi. Kadın da: “Hilâl yalancıdır diye dört kere Allah’a şehadette bulundu. Beşinci şehadete sıra gelince, kadına:
“Allah’tan kork, zira dünyadaki azab ahiret azabından hafiftir. Bu yaptığın, üzerine azabı vacib kılmaktır!” dendi. Kadıncağız bir müddet durakladı. Sonra:
“Kavmimi, geri kalan zamanlarda rezil rüsvay edemem!” dedi ve beşinci defa: “Hilâl doğru söyledi ise Allah’ın gadabı üzerime olsun!” diye şehadette bulundu.
Bunun üzerine Aleyhissalâtu vesselâm aralarını ayırdı. Kadının çocuğuna babasının adıyla çağrılmamasına, kadına zina isnad edilmemesine, çocuğa da veled-i zina denmemesine, kim kadına veya çocuğa böyle bir isnadda bulunacak olursa, hadd-i kazfe maruz kalacağına hükmetti. Keza bunlar ne boşanma ne de ölüm sebebiyle ayrılmadıkları için Hilâl üzerinde, ne kadın için mesken ne de çocuk için nafaka mesuliyeti olmadığına hükmetti. Aleyhissalâtu vesselâm:
“Eğer kadın kızılımsı, kabaları etsiz, sivri omuzlu, iki kabası sivri, bacakları ince bir çocuk dünyaya getirirse, bu çocuk Hilâl’dendir. Eğer esmer, kısa saçlı, iri yapılı, iri bacaklı, iri kabalı bir çocuk dünyaya getirirse bu çocuk, zina nisbet edilen şahsa aittir” buyurdular. Gerçekten kadın esmer renkli, kısa saçlı, iri yapılı, iri bacaklı, iri kabalı bir çocuk doğurdu. Aleyhissalâtu vesselâm:
“Eğer (şehadetlerle yapılan) yeminler olmasaydı benimle o kadın arasında mesele olacaktı” buyurdular. İkrime der ki: “Kadının çocuğu bundan sonra Mudar üzerine emir oldu, Tesmiye’de babasına nisbet edilmezdi.”
Hadisi Ebu Dâvud bu metnin aynısıyla rivayet etti. Kütüb-i Sitte, İbnu Ömer’den bu mânada rivayette bulundular.
Buhârî, Talâk 28, Şehâdât 21, Tefsir, Nur 3; Ebu Dâvud, Talâk 27, (2254, 2255, 2256); Tirmizî, Tefsîr, Nur, (3178).

5279 – Yine İbnu Abbâs radıyallahu anhüma anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm Üveymir el-Aclânî ile hanımı arasında lian uyguladı. Hanımı bu sırada hâmile idi.”
Nesâî, Talâk 36, (6,171).

5280 – Yine ona ait bir rivayette: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm, birbirine lianda bulunan iki eşe lianlaşmayı teklif ettiği zaman, beşinci yeminde, erkeğe elini ağzının üzerine koymasını emretti ve: “Bu Allah’ın azabını gerektiricidir!” buyurdu.
Nesâî, Talâk 40, (6, 175).

5281 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Çocuk yatağa aittir. Zâniye de mahrumiyet vardır.”
Buhârî, Hudûd 23, Ferâiz 18; Müslim, Rada’ 37, (1458); Tirmizî, Rada’ 8, (1157); Nesâî, Talâk 48, (6,180).

5282 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ anlatıyor: “Utbe İbnu Ebî Vakkâs, kardeşi Sa’d’a: “Zemâ’a’nın cariyesinden doğan oğlan bendendir, onu sahiplen” diye vasiyet etmişti. Fetih yılında, onu Sa’d yakalayıp: “Bu, kardeşimin oğludur, kardeşim onu bana vasiyet etmişti!” dedi. Abd İbnu Zemâ’a da: “O, benim kardeşimdir ve babamın cariyesinin oğludur, onun yatağında doğmuştur!” dedi. Problemin halli için Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’a koştular. Sa’d radıyallahu anh: “Ey Allah’ın Resülü! Bu kardeşimin oğludur. Kardeşim onun hakkında bana vasiyette bulundu. Hele onun benzerliğine de bakın!” dedi. Abd: “O benim kardeşimdir ve babamın cariyesinin oğludur. Babamın yatağında doğdu!” dedi. Resülullah aleyhissalâtu vesselâm, ondaki benzerliğe baktı. Utbe’ye açık bir benzerlik gördü. Sonra: “Bu sana aittir ey Abd İbnu Zemâ’a. Çocuk yataga aittir, zâni için de mahrumiyet vardır” buyurdu. Sonra da Sevde Bintu Zem’a’ya: “Bunu kardeşin bilme, ihtiyat et, ona karşı tesettür et!” emretti. Bu emri, onun Utbe’ye olan benzerliği sebebiyle vermişti.
O, kadını, Allah’a kavuşuncaya kadar göremedi. Sevde, Resülullah aleyhissalâtu vesselâm’ın zevcesi idi.”
Buhârî, Vesâya 4, Büyü’ 3, 100, Husûmât 6, Itk 8, Ferâiz 18, 28, Hudüd 23, Ahkâm 29; Müslim, Radâ’ 36, (1457); Muvatta, Akdiye 20, (2, 739); Ebu Dâvud, Talâk 34, (2273); Nesâî, Talâk 48, 49, (6, 180, 181).

5283 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Bir adam Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’a gelerek:
“Ey Allah’ın Resûlü! Benim siyah bir çocuğum dünyaya geldi” dedi. Adam, ta’rîz yoluyla çocuğu nefyetmeyi teklif ediyordu. Aleyhissalâtu vesselâm, onun nefyedilmesine ruhsat vermedi.
“Senin bir deven var mı?” dedi. Adam: “Evet” deyince: “Bunların renkleri nasıldır?” diye sordu. Adam: “Kırmızı!” dedi. Resûlullah tekrar sordu: “Bunlar arasında boz renkli var mı?” “Evet!” dedi. Aleyhissalâtu vesselâm: “Peki bu nereden geldi?” dedi. Adam: “Belki de bir damar çekmiştir” deyince, Aleyhissalâtu vesselâm da: “Senin oğlun da bir damara çekmiştir!” buyurdular.”
Buhârî, Talâk 26, Hudud 41; Müslim, Li’ân 20, (1500); Ebu Dâvud, Talâk 28, (2260, 2261, 2262); Tirmizi, Velâ ve Hibe 4, (2129); Nesâî, Talâk 46, (6, 178, 179).

5284 – Amr İbnu Şu’ayb an ebîhi an ceddîhi radıyallahu anh anlatıyor: “Bir adam kalkarak: “Ey Allah’ın Resülü! Falan benim çocuğumdur. Cahiliye devrinde ben annesiyle zina yapmıştım!” dedi. Resülullah aleyhissalâtu vesselâm şu cevapta bulundu:
“İslâm’da neseb iddiası yok. Cahiliye işi bitti artık. Çocuk yatağa aittir, zaniye de mahrumiyet vardır!”
Ebu Dâvud, Talâk 34, (2274).

5285 – Hz. Aişe radıyallahu anh anlatıyor: “Reslullah aleyhissalâtu vesselâm bir gün yanıma mesrur olarak girdi, yüzünün çizgileri parlıyordu.
“Hani, Mücezziz el-Müdlicî var ya, az önce, Zeyd İbnu Hârise ve Üsame İbnu Zeyd’e baktı da: “Şu ayaklar var ya aralarında öyle benziyorlar ki sanki birbirlerinden hâsıllar” dedi” buyurdular.
Buhâri, Fezailu’l-Ashab 17, Menâkıb 23, Ferâiz 31; Müslim, Rada’ 38, (1459); Ebu Dâvud, Talâk 31, (2267, 2268); Tirmizî, Velâ ve’l-Hibe 5, (2130); Nesâî, Talâk 51, (6, 184).

5286 – Süleyman İbnu Yesâr anlatıyor: “Hz. Ömer radıyallahu anh, İslâm döneminde neseb iddiasında bulunanları cahiliye doğumlulara ilhak ediyordu. Bir gün iki kişi geldi. Her ikisi de, bir kadının çocuğunun kendisine ait olduğunu iddia ediyordu. Hz. Ömer, bir kâif çağırdı. Kâif adamlara baktı. Sonra: “Her ikisinin de çocukta iştirakleri var!” dedi. Hz. Ömer bu söz üzerine elindeki değneği kâife indirdi ve: “Nereden biliyorsun?” dedi. Sonra kadını çağırıp: “Bana haberini söyle!” emretti. Kadın, iki adamdan birini kastederek: “Şu var ya, dedi ben ailemin devesini güderken bana gelirdi ve benden ayrılmazdı. O da ben de hamilelik başladı zannettik. Sonra o benden ayrıldı. Arkadan kan aktı (âdet gördüm). Sonra da onun yerini diğeri aldı (bana temasta bulundu). Çocuğun hangisinden olduğunu bilmiyorum!” dedi. Kâif bu cevabı işitince tekbir getirdi. Hz: Ömer çocuğa dönerek: “Hangisini dilersen onu veli kıl!” dedi.
Muvatta, Akdiye 22, (2, 740).

5287 – Ebu Osmân en-Nehdî anlatıyor: “Sa’d İbnu Ebî Vakkâs radıyallahu anh’ı dinledim. Demişti ki : ” “Resülullah aleyhissalâtu selâm buyurdular ki: “İslâm’da bir kimse asıl babası varken bir başkasının babası olduğunu söylerse ve bu iddiasını da o kimsenin babası olmadığını bilerek yaparsa, cennet ona haramdır.”
Buhârî, Ferâiz 29, Megâzî 56; Müslim İman 114, (63); Ebu Dâvud, Edeb 119, (5113).

5288 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm mülâ’ane (lânetleşerek boşanma) âyeti indiği zaman şöyle buyurdular:
“Hangi kadın, bir kavme, onlardan olmayanı dahil edecek olursa, hiç bir hususta Allah’la irtibatı kalmamıştır. Artık Allah onu asla cennete koymayacaktır. Hangi erkek de göre göre evladını inkâr ederse, Allah Kıyamet günü onunla kendi arasına perde koyar ve herifi öncekilerin ve sonrakilerin önünde rezil rüsvay eder.”
Ebu Dâvud, Talâk 29, (2263); Nesâî, Talâk 47, (6,179).

5289 – Amr İbnu, Şuayb an ebîhi an ceddihi radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm, varisler tarafından babaya nisbeti talep edilip de, hayatında inkâr etmediği için babanın ölümünden sonra nesebe dahil edilen bu çocuğun o babanın cima yaptığı gün mülkünde bulunan cariyeden doğmuş olması halinde, varislere ilhak edilmesine; ancak çocuğa, bu ilhaktan önce taksim edilen mirastan herhangi bir payın geçmeyeceğine; fakat taksim edilmeyen mirastan pay alacağına; çocuğun kendisine nisbet edildiği baba, şayet ölmezden önce çocuğun kendisinden olduğunu inkâr etmişse, bu çocuğun o babaya ilhak edilemeyeceğine; eğer çocuk mülkünde olmayan bir cariyeden veya kendisiyle zina yaptığı bir hür kadından ise, bu çocuğun da o babaya ilhak edilmeyeceğine ve o babaya varis olamayacağına, -hatta çocuk kendisine nisbet edilen şahsın bizzat kendisi, onun hür veya köle kadından edindiği veled-i zinası olduğunu itiraf etse bile- o çocuğun varis olamayacağına hükmetti.”
Ebu Dâvud, Talâk 30, (2265, 2266).

5290 – İbnu Abbâs radıyallahu anhüma anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “İslâm’da cariye ile zina yoktur. Kim câhiliyede câriye ile zina yapmış ise, bundan hasıl olan çocuk asabesine (efendisine = cariyenin efendisine) dahil olur. Kim, meşru nikahdan olmayan bir çocuğun kendine ait olduğunu iddia ederse, ona vâris olamaz, kendisine de varis olunamaz.”
Ebu Dâvud, Talak 30, (2264).

5291 – Zeyd İbnu Erkâm radıyallahu anh anlatıyor: “Yemen’den bir zât Resülullah aleyhissalâtu vesselâm’a gelip: “Üç kişi Hz. Ali’ye gelip, tek bir tuhur zamanı içerisinde cimada bulundukları bir kadından doğan bir çocuk hakkındaki ihtilaflarını arzettiler. Hz. Ali ikisine: “Çocuk şu üçüncüye mübarek olsun!” dedi. Bunun üzerine diğer ikisi feverân ettiler (olmaz böyle hüküm diye çıkıştılar). Hz. Ali bunun üzerine: “Siz, ihtilaflı ortaklarsınız. Ben aranızda kur’a çekeceğim. Kime çıkarsa çocuk onundur. Diğer iki arkadaşına da bir diyetin üçte ikisini ödeyecektir!” dedi ve aralarında kur’a çekti ve çocuk kime çıktı ise ona verdi. Adamın bu anlattıklarına Resülullah aleyhissalâtu vesselâm, azı dişleri -veya kesici dişleri- görülünceye kadar güldü.”
Ebu Dâvud, Talâk 32, (2270); Nesâî, Talak 50, (6, 182, 184).

5292 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Bir kimse kendini azad edenlerin izni olmadan bir kavmi velî ittihaz ederse, Allah’ın, meleklerin ve bütün insanların laneti üzerine olsun. Allah ondan ne bir farz ne de bir nafile kabul eder.”
Müslim, Itk 19, (1508); Ebu Dâvud, Edeb 119, (5114).

5293 – Abdulhamid İbnu Cafer anlatıyor: “Babamın dedem Rafi’ İbnu Sinân radıyallahu anh’tan anlattığına göre dedem Râfi’ müslüman olmuş, fakat hanımı müslüman olmamakta direnmiş ve iş ayrılma noktasına gelince kadın, Aleyhissalâtu vesselâm’a gelerek: “Kızım benimdir, sütten de kesilmiştir” demiştir. Râfi’de: “Kızım benimdir” demiştir. Resülullah, Râfi’e: “Sen bir köşeye otur!” kadına da: “Sen de bir köşeye otur!” der. Çocuğu da ikisinin arasına oturtur. Sonra kadına ve erkeğe: “Çocuğu kendinize çağırın!” buyurur. Çağırırlar. Çocuk annesine meyleder. Aleyhissalatu vesselam: “Allah’ım ona doğruyu göster!” diye dua eder. Bunun üzerine kız babasına yönelir. Baba böylece çocuğu alır.”
Ebu Dâvud, Talâk 26, (2244); Nesâî, Talâk 52, (6, 185).

53 – Yezid İbnu Erkam radıyallahu anh anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: ” Size, uyduğunuz takdirde benden sonra asla sapıtmayacağınız iki şey bırakıyorum. Bunlardan biri diğerinden daha büyüktür. Bu, Allah’ın Kitabı’dır. Semâdan arza uzatılmış bir ip durumundadır. Diğeri de kendi neslim, Ehl-i Beytim’dir. Bu iki şey, cennette Kevser havuzunun başında bana gelip hakkınızda bilgi verinceye kadar birbirlerinden ayrılmayacaklardır. Öyleyse bunlar hakkında, ardımdan bana nasıl bir halef olacağınızı siz düşünün.”
Tirmizî, Menâkıb 77, (3790).

5308 – İbnu Mes’ud radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Mü’min ne ta’n edici, ne lanet edici, ne kaba ve çirkin sözlü, ne de hayasızdır.”
Tirmizî, Birr 48, (1978).

5309 – Ebu’d-Derda radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Lâneti çok yapanlar Kıyamet günü şefaatçi olamazlar, şehid de olamazlar.”
Müslim, Birr 85, (2598); Ebu Dâvud, Edeb 53, (4907).

5310 – Semüre İbnu Cündüb radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Birbirinize, Allah’ın laneti, Allah’ın gadabı ve cehennem temennisiyle bedduada bulunmayın.”
Ebu Dâvud, Edeb 53, (4906); Tirmizî, Birr 48, (1977).

5311 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm: “Ey Allah’ın Resülü! Müşriklere beddua et, onları lânetle!” denilmişti. Şu cevabı verdi:
“Ben rahmet olarak gönderiIdim, lanetleyici olarak değil!”
Müslim, Birr 87, (2597).

5312 – Hz. Ebu Zerr radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Bir kimse diğer bir kimseyi fıskla veya küfürle itham etmesin. Aksi taktirde, itham edilen arkadaşında bunlar yoksa, kelime kendine dönderilir.”
Buhârî, Edeb 44.

5313 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Sövüşen iki kişinin söylediklerinin vebali, mazlum olan tecavüzde bulunmadıkça başlayana aittir.”
Müslim, Birr 68, (2587); Ebu Dâvud, Edeb 47, (4894); Tirmizî, Birr 51, (1982).

5314 – Yine Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor; “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Allah Teâla Hazretleri şöyle dedi: “Ademoğlu, dehre söverek beni üzüyor. Halbuki ben dehrim. Emir benim elimde. Gece ve gündüzü ben çeviririm.”
Buhâri, Edeb 101, Tefsîr, Câsiye 1, Tevhîd 5; Müslîm, Elfâz 2, (2246); Muvatta, Kelâm 3, (2, 984); Ebu Dâvud, Edeb 181, (5274).

5315 – İbnu Abbâs radıyallahu anhüm anlatıyor: “Bir kişinin ridasını rüzgâr savurmuştu, tutup rüzgâra lanet etti. Resülullah aleyhissalâtu vesselâm müdahale buyurdu:
“Sakın rüzgâra lanette bulunmayın. O memurdur, Allah’ın emriyle iş görmektedir. Şunu bilin ki, kim bir şeye haksızlıkla lanet ederse, lanet kendisine döner.”
Ebu Dâvud, Edeb 53, (4908); Tirmizî, Birr 48, (1979).

5316 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Bu rüzgâr, Allah’ın rahmetindendir. Rahmeti de, azabı da getirir. Onu görünce, sakın ona sövmeyin. Allah’tan rüzgârın hayr getirmesini dileyin, şerr getirmesinden Allah’a sığının.”
Ebu Dâvud, Edeb 113, (5097).

5317 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Ölülere sövmeyin. Çünkü onlar sağken hayırdan ve şerden gönderdiklerine kavuştular.”
Buhârî, Cenâiz 97, Rikâk 42; Ebu Dâvud, Edeb 50, (4899); Nesâî, Cenâiz 51, 52, (4, 52, 53).

5318 – Muğîre İbnu Ş’u’be radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Ölüler hakkında kötü konuşmayın, sonra dirileri üzersiniz.”
Tirmizî, Birr 51, (1983).

5319 – Abdullah İbnu Ömer radıyallahu anhümâ anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Ölülerinizin iyiliklerini zikredin, kötülüklerini zikretmeyin.”
Ebu Dâvud, Edeb 50, (4900); Tirmizî, Cenâiz 34, (1019).

5320 – İmrân İbnu Husayn radıyallahu anhüma anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bir seferdeydi. Ensârdan bir kadın devesinin üzerinde giderken yüksek sesle devesine lânet okudu. Bunu işiten Aleyhissalâtu vesselâm: “Devenin üzerindeki eşyaları alın ve deveyi salıverin, zira artık o lânetlenmiştir” buyurdular.
İmrân radıyallahu anh der ki: “Sanki ben deveyi insanlar arasında yürürken görür gibiyim, kimse ona dokunmuyordu.”
Müslim, Birr 80, (2595); Ebu Dâvud, Cihad 55, (2561).

5321 – Zeyd İbnu Hâlid radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Horoza sövmeyin! Zira o, namaz için uyandırıyor.”
Ebu Dâvud, Edeb 115, (5101).

5322 – Ebu’t-Tufeyl radıyallahu anh anlatıyor: “Ali İbnu Ebi Tâlib radıyallahu anh’a bir adam gelerek: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın sana tevdi ettiği sır nedir?” diye sormuştu. Hz. Ali buna öfkelendi ve: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm, halka gizlediği hiçbir şeyi bana sır olarak vermedi. Şu kudar var ki, bana dört kelime söyledi!” dedi. Adam: “Nedir onlar, söyler misin?” deyince, Hz. Ali: “Allah’tan başkasının adına kesene Allah lânet etsin. Ebeveynine lânet edene lânet etsin. Bid’atçıyı himaye edene Allah lânet etsin. Tarlanın sınır taşlarını değiştirene Allah lânet etsin!”
Müslim, Edâhî 43, (1978); Nesâî, Dahâya 34, (7, 232).
Rezin, İbnu Abbâs’tan şu ziyadede bulundu: “A’mayı yoldan men eden mel’undur. Bir hayvana temasta bulunan mel’undur. Lüt kavminin pis işini yapan mel’undur.”

5323 – Hz. Ali radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm ribayı yiyeni, yedireni, riba akdini yazanı, sadakaya (zekata) mâni olanı, dövme yapanı, dövme yaptıranı -hastalık sebebiyle olan hâriç- hulle yapanı, hulle yaptıranı lanetledi.”
Nesâî, Zinet 25, (8, 147).

5324 – Muhammed İbnu Abdirrahmân, annesi Amra Bintu Abdirrahmân’dan naklen anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm nebbâş (mezar soyan) erkek ve kadınlara lânet etti.”
Muvatta, Cenâiz 44, (1, 238).

5325 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Allah’ım, ben senden hulf etmeyeceğin bir ahd talep ediyorum. Biliyorsun ben bir beşerim. Hangi mü’mine hatâen eziyet verir, kırıcı söz sarfeder, lânette bulunur, değnek vurup canını yakarsam bu haksızlığı onun hakkında, Kıyamet günü bir rahmet, sevabında bir artış, sana bir yaklaşma vesilesi kıl.”
Buhari, Da’avat 34; Müslim, Birr 90, (2601).

5326 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın yanına iki kişi girdi. Resûlullah’a bir şeyler söylediler. Fakat ne söylediklerini bilmiyorum. Söyledikleriyle Aleyhissalâtu vesselam’ı kızdırmışlardı. Onlara lânet etti, sebbetti (kırıcı konuştu). Adamlar çıkınca: “Vallahi! Ey Allah’ın Resulü! Bunların kazandığı hayrı kim kazanabilir?” dedim.
“Bu da ne?” buyurdular.
“Onlara lanet ettin, sebbettin” dedim.
“Benim Rabbime ne şart koştuğumu bilmiyor musun? Dedim ki: “Allah’ım, ben bir beşerim. Beşerin razı olduğu gibi razı olur, beşerin kızdığı gibi kızarım. Öyleyse mü’minlerden hangisine hak etmediği halde lanet edersem, sebbedersem bunu onun hakkında tahür (günahlarından temizlik vesilesi), sevabında bir artış ve ücret kıl!” buyurdular.”
Müslim, Birr 88, (2600).

54 – İrbâz İbnu Sâriye radıyallahu anh dedi ki: “Bir gün Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bize namaz kıldırdı. Sonra yüzünü cemaate çevirerek çok beliğ, çok mânidar bir vaazda bulundu. Öyle ki dinleyenlerin gözleri yaşla, kalpleri de heyecanla doldu. Cemaatten biri: “Ey Allah’ın Resûlü, sanki bu, bir veda konuşmasıdır, bize ne tavsiye ediyorsunuz?” dedi. “Size, buyurdu, Allah’a karşı takvada bulunmanızı, başınızda Habeşli bir köle olsa bile emirlerini dinleyip itaat etmenizi tavsiye ederim. Zira, sizden hayatta kalanlar benden sonra nice ihtilaflar görecek. Öyle ise size sünnetimi ve hidayet üzere olan Hülefâ-i Râşidîn’in sünnetini hatırlatırım, bunlara uyun ve dört elle sarılın. Sonradan çıkarılan şeylere karşı da son derece dikkatli ve uyanık olun. Zira sünnette bulunana zıt olarak her yeni çıkarılan şey bir bid’attır, her bid’at de dalalettir, sapıklıktır.”
Tirmizî, İlim 16, (2678); Ebu Dâvud, Sünne 6, (4607).

55 – Mikdâm İbnu Ma’dîkerib radıyallahu anh anlatıyor: Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Haberiniz olsun, rahat koltuğunda otururken kendisine benim bir hadisim ulaştığı zaman kişinin: “Bizimle sizin aranızda Allah’ın kitabı vardır. Onda nelere helâl denmişse onları helâl biliriz. Nelere de haram denmişse onları haram addederiz” diyeceği zaman yakındır. Bilin ki, Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın haram kıldıkları da tıpkı Allah’ın haram ettikleri gibidir.”
Ebu Dâvud, Sünne, 6, (4604); Tirmizî, İlm 60, (2666); İbnu Mace, Mukaddime 2, (12).
Ebu Dâvud’un rivayetinin baş kısmında şu ziyâde vardır: “Haberiniz olsun, bana Kitap ve bir o kadar da sünnet verildi.” Rivayetin gerisi yukarıdaki mânada devam eder.
Ebu Dâvud’un rivayetinin sonunda şu ziyade de mevcuttur: “Haberiniz olsun Kur’an’da zikri geçmeyen ehlî eşeğin eti de size helâl değildir, vahşi hayvanlardan parçalayıcı dişi (köpek dişi) olanlar, keza muâhedeli olanların yitikleri de haramdır. Ancak eşya sâhibi, ihtiyacı olmadığı için, kasden terketmişse o müstesna. Bir kimse bir kavme uğradığı zaman, ona ikram etmek, o kavme vazife olur. Şayet ikram etmezlerse, o kimse, hak ettiği ikramın mislince onları cezalandırır.”

56 – Ebu Mûsa Abdullah İbnu Kays el-Eş’arî radıyallahu anh anlatıyor: “Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm şöyle buyurdular: “Allah’ın benimle gönderdiği ilim ve hidâyetin misali, bir araziye düşen yağmur gibidir. Bilindiği üzere, bazı araziler var, tabiatı güzeldir, suyu kabul eder, bol bitki ve ot yetiştirir. Bir kısım arazi var, münbit değildir, ot bitirmez, ama suyu tutar. Onun tuttuğu su ile Cenab-ı Hakk insanları yararlandırır: Bu sudan kendileri içerler, hayvanlarını sularlar ve ziraat yaparlar. Diğer bir araziye daha isabet eder ki, bu ne su tutar ne ot bitirir.
Bu temsilin biri Allah’ın dininde ilim sâhibi kılınana delalet eder, böylesini Allah benimle göndermiş olduğu hidâyetten yararlandırır; yani hem öğrenir, hem öğretir. Temsilden biri de, buna iltifat etmeyen Allah’ın benimle gönderdiği hidâyeti hiç kabul etmeyen kimseye delalet eder”.
Buhârî, İlm 20; Müslim, Fedail 15 (2282).

57 – Yine aynı sahâbe Ebu Musa radıyallahu anh anlatıyor: “Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm buyurdu ki: “Benim misalimle Cenab-ı Hakk’ın benimle göndermiş bulunduğu şeyin misâli şu adamın misali gibidir: “Bir adam kendi kavmine gelip: “Ben gözlerimle düşman ordusunu gördüm, tehlikeyi haber veriyorum, tedbir alın!” der. Kavminden bir kısmı tavsiyesine uyup, geceleyin, telaşa düşmeden oradan uzaklaşır. Bir kısmı da bu haberciyi yalanlar ve yerinden ayrılmaz. Ancak sabahleyin ordu onları yakalar ve imha eder. İşte bu temsil bana itaat edip getirdiklerime uyanlarla, bana isyan edip Cenab-ı Hakk’tan getirdiklerimi tekzip edip yalanlayanları göstermektedir.”
Buhârî, Rikak 26; Müslim, Fezâil 15, (2283).

58 – Ebu Hüreyre radıyallahu anh anlatıyor: “Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: ” Benim misâlimle sizin misâliniz, şu temsile benzer: Bir adam var ateş yakmış. Ateş etrafı aydınlatınca, pervaneler (gece kelebekleri) ve aydınlığı seven bir kısım hayvanlar bu ateşe kendilerini atmaya başlarlar. Adamcağız onları kurtarmaya (mâni olmaya) çalışır. Ancak hayvanlar galebe çalarak çoklukla ateşe atılırlar. Ben tıpkı o adam gibi ateşe düşmemeniz için belinizden yakalıyorum, ancak siz ateşe ateşe koşuyorsunuz”
Buhârî, Rikâk 26, Enbiya 40; Müslim, Fezâil 17, (2284); Tirmizî, Emsâl 7, (2877).

59 – İbnu Mes’ud radıyallahu anh’un şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Muhakkak ki, en güzel söz Allah’ın kitabıdır. En güzel yol da Muhammed aleyhissalâtu vesselâm’in yoludur. İşlerin en kötüsü de dine aykırı olarak sonradan çıkarılanıdır. Size vâdedilen mutlaka yerine gelecektir. Siz Allah’ı aciz bırakamazsınız.”
Buhârî, İ’tisam 2, Edeb 70.

5952 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Kim bana itaat ederse, muhakkak ki Allah’a itaat etmiştir. Kim de bana isyan ederse muhakkak ki Allah’a isyan etmiştir.”

5953 – Ebu’d-Derda radıyallahu anh anlatıyor: “Bir gün Resülullah aleyhissalâtu vesselâm yanımıza çıkageldi. Biz o sırada fakirlikten söz ediyor ve korkumuzu dile getiriyorduk.
“Fakirlikten mi korkuyorsunuz? Ruhumu kudret elinde tutan Zât-ı Zülcelâl’e yemin olsun! Mutlaka dünya malı üzerinize akıtılacaktır. Öyleki, sizden birinin kalbini haktan başka istikametlere sadece ve sadece dünyalık meylettirecektir. Allah’a yemin ederim! Ben sizleri, gecesi ve gündüzü apaydın olması bakımından eşit olan tertemiz kalplere sahip olarak bırakıyorum!” buyurdular.
Ebu’d-Derda devamla der ki: “Vallahi, Resülullah aleyhissalâtu vesselâm doğru söyledi. Vallahi o bizi, gecesi ve gündüzü aydınlık olması bakımından eşit olan tertemiz kalplere sahip olarak bırakmıştı.”

5954 – Abdullah İbnu Mes’ud radıyallahu anh demiştir ki: “Ben size Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’dan bir hadis naklettiğim vakit, Resûlullah’ın bu sözünün hakka en uygun, hidayete en muvafık ve takvaya en mutabık olduğuna inanın.”

5955 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Sizden birinin, benden rivayet edilen hadisleri, rahat koltuğuna kurulmuş vaziyette dinleyip: “Rivayeti bırak! Bana Kur’an’dan oku!” dediğini sakın duymayayım! Söylenen güzel sözü ben söylemişimdir.”

5956 – Amr İbnu Meymûn anlatıyor: “Ben, İbnu Mes’ud radıyallahu anh ile; perşembe akşamları karşılaşmayı hiç aksatmazdım. Bu gelişlerimde, onun herhangi bir şey hususunda: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki” dediğini hiç işitmedim. İşte bu akşamlardan birinde, “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki” diyerek söze başladı, fakat arkasını getirmeyip başını öne eğdi. Biraz bekledikten sonra kendisine baktım. Gömleğinin ilikleri çözülmüş, gözlerinden yaşlar boşanmış, avurtları şişmiş vaziyette ayakta duruyordu.
Bir müddet bu vaziyette, kaldıktan sonra sözünü şöyle tamamladı:
“Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm öyle veya onun berisinde veya yukarısında veya ona yakın veya ona benzer bir şey söylemişti.”

5957 – Abdullah İbnu Abbâs radıyallahu anhüma anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Allah, bidat sahibi, bid’atını terketmedikçe, onun amelini kabul etmeyecektir.”

5958 – Hz. Enes İbnu Mâlik radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Batıl ve haksız yolda iken münakaşa ve yalanı bırakana cennetin kenarında bir köşk bina edilir. Haklı olduğu halde münakaşayı bırakan kimse için cennetin ortasında bir köşk bina edilir. Kim de ahlâkını güzelleştirirse ona cennetin en âla yerinde bir köşk bina edilir.”

5959 – Muâz İbnu Cebel radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm, beni Yemen’e gönderdiği zaman şöyle tenbihte bulundular: “Sakın bildiğin şer’i deliller dışında bir şeyle hüküm verip, mesele çözmeye kalkmayasın! Şayet çözmede zorluk çektiğin bir mesele karşına çıkarsa rastgele hükmetmekten geri dur, meselenin aydınlanmasını bekle veya o hususu bana yaz.”

5960 – Abdullah Amr İbnu’l-As radıyallahu anhümâ anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın şöyle söylediğini işittim:
“Beni İsrail’in durumu, aralarında müvelledün denen farklı milletlere mensup esir kadınlardan doğan çocuklar türeyinceye kadar itidal üzere devam etti. Bu yeni türediler şahsı re’yleri ile fetva verip kendilerini de, başkalarını da dalâlete attılar.”

60 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ validemiz anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm buyurdu ki: “Kim şu dine uymayan bir şey uyduracak olursa, bu merduddur kabul edilmez”
Buhârî, İ’tisam 5, Büyü 60, Sulh 5; Müslim, Akdiye 18 (1718); Ebu Dâvud, Sünnet 6, (4606).
Bir rivayette de şöyle denmektedir: “Bizim sünnetimize uymayan bir amel işleyenin yaptığı amel de merduddur.”

6005 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Bir adam Resülullah aleyhissalâtu vesselâm’in yanına gelmişti. Aleyhissalâtu vesselam, ashabı ona yardım etmeye teşvik etti. Ashaptan biri:
“Benim yanımda şu kadar mal var!” dedi. Cemaatte bulunup da adama yardım etmeyen kalmadı, herkes az veya çok bir yardımda bulundu. Bunun üzerine Aleyhissalâtu vesselâm şu hitabede bulundu:
“Kim bir hayrı başlatır ve başkaları da onu devam ettirirse, o kimse yaptığı hayrın sevabını eksiksiz alır ve o hayrı takip edenlerin hayrının bir mislini -onların hayırlarından hiçbir eksilme olmaksızın- aynen alır. Kim de kötü bir çığır açar ve bu çığırdan başkaları da giderse, bu adama, o kötü işin günahı eksiksiz gelir; ayrıca o kötü yoldan gidenlerin günahının bir misli de -onların günahından hiçbir şey eksiltmeden- ona gelir.”

6006 – Hz. Enes radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Kim bir dalâlete çağırır ve buna uyulursa, bu kimseye kendine uyanların günahının bir misli aynen gelir, onların günahından da bir şey eksilmez. Kim de bir hayra çağırır ve kendisine uyulursa, buna da kendine uyanların sevaplarının bir misli verilir, bu ona uyanların sevabından bir şey eksiltmez.”

6007 – Ebu Cuhayfe anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Kim bir hayrı başlatır ve kendinden sonra da onunla amel edilirse, bu kimse hem kendi amelinin ve hem de öbürlerinin amelinin sevabını -onların sevabını eksiltmeksizin- aynen alır. Kim de kötü bir iş işler ve kendinden sonra bunu başkaları da işlerse, bu kimseye hem kendi işinin günahı hem de onu takliden işleyenlerin günahı, onlarınkinden -bir eksiltme hasıl etmeden- aynen gelir.”

6008 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Dünyada bir şeye çağıran kimse, Kıyamet günü, bu çağrısına devam ettirilir, hatta bir kişi bir kişiyi çağırmış bile olsa.”

6009 – Mus’ab İbnu Sa’d’ın babası anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “En hayırlılarınız Kur’ân’ı öğrenen ve öğretenlerdir.”

6010 – Hz. Enes radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm; “Şüphesiz insanlardan Allah’a yakın olanlar vardır!” buyurmuştu. Ashab: “Ey Allah’ın Resulü! Bunlar kimlerdir?” diye sordu.
“Onlar Kur’ân ehli, Allah ehli ve Allah’ın has kullarıdır!” cevabını verdi.

6011 – Ebu Zerr radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm, bana dediler ki: “Ey Ebu Zerr! Senin evden çıkıp Allah’ın kitabından bir ayet öğrenmen, senin için yüz rek’at namaz kılmandan daha hayırlıdır. Keza gidip ilimden bir bab (mevzu) öğrenmen -ki bu babla amel edilsin veya edilmesin- senin için bin rek’at namaz kılmandan daha hayırlıdır.”

61 – Ebu Zerr radıyallahu anh anlatıyor: Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm şöyle buyurdular: “Kim cemaatimizden bir karış uzaklaşırsa kendini dine bağlayan İslâm bağını boynundan çıkarıp atmış olur.”
Ebu Dâvud, Sünne 30, (4758); Tirmizî, Emsâl 3, (2867).

62 – Hz. Ali radıyallahu anh şöyle demiştir: “Daha önce hükmettiğiniz şekilde hükmedin. Zira ben kargaşaya, nizâya götürecek muhalefeti sevmem, tâ ki halk tek bir cemaat teşkil etsinler veya arkadaşlarımın öldüğü gibi ben de öleyim.” İbnu Sîrîn merhum, Hz. Ali radıyallahu anh’den yapılan rivayetlerin çoğunun uydurma ve yalan olduğu görüşünde idi.
Buhârî, Fedâilu’l-Ashâb 9.

63 – Enes radıyallahu anh şöyle der: “Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm devrinde mevcut olan şeylerden kelime-i şehadet dışında hiçbirini artık göremiyorum.” Kendisine “namazı da mı?” diye itiraz edilince: “Namaza da ne yaptığınızı bilmiyor musunuz, öğleyi akşama yakın kılmadınız mı?” cevabını verir.
Buhârî, Mevâkît 7; Tirmizî, Kıyâmet 17, (2449).

64 – Ebu Hüreyre radıyallahu anh’den rivâyet edildiğine göre bir gün kendisi çarşıya uğrar ve: “Mescidde Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın mirası taksim edilirken ben sizleri burada görüyorum. Bu ne biçim iş, siz de koşun buyurur. Herkes mescide koşuşur, bir şey göremeyince: “Taksim edilen bir şey göremedik, sâdece bazıları Kur’ân okuyordu” derler. O cevabı yapıştırır. “İyi ya, Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın mirası zaten bu değil mi?”
Heysemî, Mecma’u’z-Zevâid’de, Taberânî’nin el-Mu’ce’mu’l-Evsat’ından nakleder (1, 123, 124).

65 – İbnu Mes’ûd radıyallahu anh’dan rivayet edildiğine göre, şöyle buyurmuştur. “Bir yol takip etmek isteyen, bu yolu, ölmüş olanların yolundan seçsin. Zira hayatta olanların fitnesinden emin olunamaz. Ölmüş olanlar ise Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in Ashâbıdırlar. Onlar bu ümmetin en efdalidir. Kalpçe en temizleri, ilimce en derînleri, amelce en ihlâslıları yine onlardır. Allah, Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in sohbeti ve dininin yerleşmesi için onları seçmiştir. Öyleyse sizler onların üstünlüğünü idrak edin, onların yolundan gidin, elinizden geldikçe onların ahlâkını ve yaşayış tarzlarını kendinize örnek kılın. Zira onlar en doğru yolda idiler.”
İbnu Abdilberr, Câmi’ul-Beyâni’l-İlm ve Fadlihi’de kaydetmiştir 2,9.

66 – İbnu Abbâs radıyallahu anh’dan rivayet edildiğine göre şöyle buyurmuştur: “Kim Allah’ın Kitabını öğrenir ve sonra da onda bulunanlara uyarsa, Allah onu, dünyada dalâletten çıkarıp doğru yola sevkeder, âhirette de kötü hesabtan korur.”

6601 – İbnu Abbas radıyallahu anhüma anlatıyor: “Ensardan bir erkek, Beliclan’dan bir kadınla evlendi ve zifaf yapıp, kadının yanında geceyi geçirdi. Sabah olunca: “Ben bu kadını bakire bulmadım!” dedi. Durum Resulullah aleyhissalatu vesselam’a intikal ettirildi. Resulullah, kızı çağırtıp meseleyi sordu. Kadın: “Hayır! Ben bakire idim!” dedi. Aleyhissalatu vesselam’ın emri üzerine müla’ane yaptılar. Koca kadına mehrini verdi.”

6602 – Amr İbnu Şu’ayb an ebihi an ceddihi radıyallahu anhüma anlatıyor: “Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: “Dört sınıf kadın vardır ki, onlarla kocaları arasında müla’ane yapılmaz: Müslümanın nikahı altındaki hıristiyan kadın, müslümanın nikahı altındaki yahudi kadın, kölenin nikahı altındaki hür kadın, hür kişinin nikahı altındaki köle kadın.”

67 – Ömer İbnu’l-Hattâb radıyallahu anh’dan rivayet edilir ki, şöyle buyurmuştur; “Gecesi gündüz gibi olan çok aydınlık bir şeriat üzere terkedildiniz. Çöldeki bedevîlerin ve mahalle mekteplerindeki çocukların dini üzere olun. (Âyet ve hadisten öğretilenleri olduğu gibi takib edin, kendinizden katıp karıştırmadan taklid edin.)
Bunun benzeri merfu olarak Ahmed İbnu Hanbel (Müsned 4, 126) ve İbnu Mace (Sünen, Mukaddime 6, (43) ) rivayet etmişlerdir.

68 – Hz. Ali radıyallahu anh şöyle buyurmuştur: “Sizler geniş bir caddeye bırakıldınız. Bu, üzerinde Ümmü’l-Kitap olan (yâni Allah’ın kesin hükümlü âyetleriyle istikameti tesbit edilmiş) bir yoldur.”
(Ashâb’ın büyüklerine ait son beş rivayeti Rezîn merhum tahric etmiştir).

69 – Hz. Enes radıyallahu anh anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in zevce-i pâklerinin hâne-i saâdetlerine bir gurub erkek gelerek Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın evdeki ibadetinden sordular. Kendilerine sordukları husus açıklanınca sanki bunu az bularak: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm kim, biz kimiz? Allah O’nun geçmiş ve gelecek bütün günahlarını affetmiştir. Bu sebeple O’na az ibadet de yeter” dediler. İçlerinden biri: “Ben artık hayatım boyunca her gece namaz kılacağım” dedi. İkincisi: “Ben de hayatımca hep oruç tutacağım, hiç bir gün terketmeyeceğim” dedi. Üçüncüsü de: “Kadınları ebediyen terkedip, onlara hiç temas etmeyeceğim” dedi. Bilâhere durumdan haberdar olan Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm onları bularak: “Sizler böyle böyle söylemişsiniz. Halbuki Allah’a yemin olsun Allah’tan en çok korkanınız ve yasaklarından en ziyade kaçınanınız benim. Fakat buna rağmen, bazan oruç tutar, bazen yerim, namaz kılarım, uyurum da; kadınlarla beraber de olurum. Benim sünnetim budur, kim sünnetimi beğenmezse benden değildir” buyurdu.
Buhârî, Nikah 1; Müslim, Nikah 5, (1401); Nesâî, Nikah 4, (6,60).

70 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm, ruhsat ifade eden bir amelde bulunmuştu. Bazılarının bundan kaçındıklarını işitti. Bunun üzerine Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bir hutbe okudu: Âdeti vechile Cenâb-ı Hakk’a hamd ve senâda bulunduktan sonra şöyle buyurdu: “Allah için söyleyin, bazıları benim yaptığım şeyi beğenmeyip, kaçınıyorlarmış, doğru mudur bu? Allah’a yeminle söylüyorum, ben Allah’ı onlardan çok daha iyi biliyorum. Allah’tan duyduğum korku da onların duyduklarından çok daha fazladır.”
Buhârî, İ’tisam 5, Edeb 72; Müslim, Fedâil 127, (2356).

7003 – Hz. Ali radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: “İlaçların en hayırlısı Kur’ân’dır.”

7086 – Ebu Saidi’l-Hudrî radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalatu vesselâm buyurdular ki: “Kur’an ehli yani onu okuyan, onunla amel eden cennete girdiği vakit, kendisine: “Oku ve yüksel!” denilir. O da okur ve yükselir. Her ayet için bir derece verilir. Böylece o bildiği ayetleri sonuna kadar okur ve her biri için bir derece alır.”

7087 – İbnu Büreyde’nin babası Büreyde anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Kıyamet günü Kur’ân-ı Kerîm rengi uçuk bir adam gibi gelir ve okuyucusuna: “Seni gece uykusuz ve gündüz susuz bırakan benim” der.

7088 – Ebu Mes’ud radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Allah-u ahad, el-Vahidu’s-Samed yani İhlas suresi Kur’ân’ın üçte birine denktir.”

7089 – Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki : “Aziz ve celil olan Allah buyurmuştur ki: “Kulum, beni andığı ve dudakları benim için kımıldandığı an ben kulumla beraberim.”

71 – Yine Hz. Aişe radıyallahu anha anlatıyor: Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bunun üzerine şöyle buyurdu: “Bil ki, ben, hem uyurum, hem namaz kılarım; oruç da tutarım, kadınlarla evlenirim de, Ey Osman, Allah’tan kork, zira ehlinin senin üzerinde hakkı var, misafirin senin üzerinde hakkı var, nefsinin senin üzerinde hakkı var. Öyle ise bâzan oruç tut, bâzan ye. Namaz da kıl, uykunu da al.”
Ebu Dâvud, Salât 317 (1369).
Rezîn merhum, şunu ilâve ediyor: Hz. Osman radıyallahu anh bütün gece namaz kılmak, gündüzleri de hep oruç tutmak, kadınlarla da hiç nikah yapmamak üzere yemîn etmişti. Osman Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’a yemininden sordu. Bunun üzerine meali şu olan âyet nâzil oldu: “Allah sizi rastgele yeminlerinizden (lağv) dolayı değil, fakat kalplerinizin kasdettiği yeminden dolayı sorumlu tutar.” (Bakara, 225).

72 – Abdullah İbnu Amr İbni’l-Âs radıyallahu anh anlatıyor. Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’e benim “Hayatta kaldığım müddetçe vallahi gündüzleri oruç tutacağım geceleri de namaz kılacağım” dediğim haber verilmiş. Beni çağırtarak: “Sen böyle böyle söylemişsin doğru mu?” dedi. “Annem babam sana feda olsun, evet böyle söyledim ey Allah’ın Resûlü” dedim. “İyi ama, dedi, sen buna güç yetiremezsin, bazan oruç tut, bazan ye; gece kalk, uyu da. Ayda üç gün tut (bu yeter), zira hayırlı işleri Allah on misliyle kabul ederek ücret veriyor. Bu üç gün, aynen yıl orucu yerine geçer” buyurdu. Ben: “Söylediğinizden daha fazlasına güç yetiririm” dedim. “Öyleyse, dedi, bir gün oruç tut, iki gün ye” Ben tekrar “Bundan başkasına da güç yetiririm” dedim. “Öyleyse, dedi, bir gün tut, bir gün ye. Bu Hz. Dâvud aleyhisselam’ın orucudur. Bu en kıymetli oruçtur -veya en efdal oruçtur.-” Ben yine: “Ben bundan daha fazlasına güç yetiririm” dedim. Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm: “Bundan efdali yoktur” buyurdu.
Buhârî, Savm 54, 55, 56, 57, 58,59, Teheccük 7, 19, Enbiya 37, Fedâilu’l-kur’ân 34, Nikâh 89, Edeb 84, İsti’zan 38; Müslim, Sıyâm 181-194, (1159); Ebu Dâvud, Sıyâm 53, (2425); Nesâî, Sıyâm 76, (4, 209-210); Tirmizî, Savm 57, (770).
Bir başka rivayette şöyle gelmiştir: “Bana haber verildiğine göre sen yıl orucu tutuyor, her gece de “Kur’ân’ı (hatmen) okuyormuşsun, doğru mu?” dedi. Ben: “Evet ey Allah’ın Resûlü, doğrudur, ancak bunda maksadım sadece hayırdır” dedim.” Rivayette konuşma şöyle devam eder: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bana:
“-Kur’ân’ı ayda bir kere oku” dedi. Ben:
“-Daha fazlasına da güç getirebilirim” dedim.
“-Öyleyse her gün günde bir kere oku” dedi. Ben tekrar:
“-Bundan fazlasına da güç getirebilirim” dedim.
“-Öyleyse, buyurdu, her yedi gecede bir kere oku, daha aşağı düşme” dedi. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) bana şunu da söyledi:
“-Bilmezsin, belki uzun bir ömrün olur (yaşlılığında ahdi yerine getiremezsin)”. Abdullah der ki: Ben nefsime şiddetli davrandıkça, bundan vazgeçmem için bana da şiddet gösterildi. İhtiyarladığım zaman, Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’in tanıdığı ruhsatı kabul etmiş olmayı temenni ettim.”
Bir başka rivayet de buna benzer, ancak şu ziyade var: “Bunu yaparsan gözün uykusuzluktan ferini kaybeder, nefsin de yorulur. Devamlı tutulan oruç, oruç sayılmaz.”
Rivayette: “Dâvud aleyhisselamın orucunu tut: O, bir gün tutar bir gün yerdi. Düşmanla karşılaşınca da gücü kuvveti yerinde olduğu için kaçmazdı” ziyadesi de var.
Bir başka rivayette: “Allah’a en hoş gelen oruç, Hz. Dâvud aleyhisselam’un namazıdır. O, gecenin yarısını uyur, üçte birini kalkar, altıda birini uyurdu. Bir gün oruç tutar, bir gün yerdi” buyrulmuştur.

7266 – Hz. Ebu Hureyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resülullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Farz olmayan amelden gücünüz yettiği kadar yüklenin. Çünkü amelin hayırlısı devamlı olanıdır, az bile olsa.”

7267 – Hz. Cabir İbnu Abdillah radıyallahu anhüma anlatıyor: “Resülullah aleyhissalatu vesselâm, bir taşın üzerinde namaz kılmakta olan bir adamın yanından geçip Mekke’nin kenarına geldi. Orada bir müddet durdu. Sonra ayrıldı. Adamı aynı vaziyette namaz kılıyor buldu. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam ayağa kalktı, ellerini birleştirdi, sonra şöyle hitap etti: “Ey insanlar! Mutedil olun!” ve bu sözünü üç kere tekrarlayıp, sonunda: “Siz ibadetten usanmadıkça, Allah da size ihsan etmekten usanmaz!” buyurdular.

73 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ şunu anlatır: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in bir hasırı vardı, geceleri perde yapıp gerisinde namaz kılardı, gündüzleri de yayıp üzerine otururdu. Halk da Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın yanına dönüp (gelip) aynen onun gibi namaz kılmaya başladılar. Sayı gittikçe arttı. Bunun üzerine Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm onlara yönelerek şunu söyledi: “Ey insanlar, takat getireceğiniz işleri yapın. Zira siz dua etmekten usanmadıkça Allah da sevap yazmaktan usanmaz. Allah’a en hoş gelen amel, az da olsa devamlı olanıdır.” Ravi der ki: Hz. Muhammed aleyhissalâtu vesselâm’in ailesi bir iş yapınca onu sâbit kılardı. (artık terketmez devamlı yapardı).
Buhârî, İman 16, Ezân 81, Rikâk 18; Müslim, Salât 283, (782); Muvatta, Salâtu’l-Leyl 4, (1, 118); Nesâî, Kıyâmu’l-Leyl 1 (3, 218); Ebu Dâvud, Salat 317, (1368).
Buhârî’nin Ebu Hüreyre radıyallahu anh’den yaptığı bir rivayette: “Orta yolu tutun, güzele yakın olanı arayın, sabah vaktinde, akşam vaktinde, bir miktar da gecenin son kısmında yürüyün (ibadet edin), ağır ağır hedefe varabilirsiniz. Unutmayın ki sizden hiç kimseye, yaptığı amel, cenneti kazandırmayacaktır” buyurdu. “Sen de mi amelinle cennete gidemiyeceksin ey Allah’ın Resûlü?” dediler. “Evet, ben de, dedi, Allah affı ve rahmeti ile muâmele etmezse ben de!”
(Buhârî, Rikak 18)
Buhârî ve Nesâî’de gelen bir başka rivayette: “Bu din kolaylıktır. Kimse aşırı gayretle dini geçmeye çalışmasın, başa çıkamaz, yine de yapamadığı eksiklikleri kalır ve galebiyet dinde kalır” buyrulmuştur.
(Buhârî, İman 29).

74 – Hz. Enes radıyallahu anh anlatıyor: Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm şöyle buyurdu: “Kolaylaştırın, zorlaştırmayın ve müjdeleyin.” Bir rivayette de: “…Isındırın, nefret ettirmeyin…” buyrulmuştur.
Buhârî, İlm 12, Edeb 80; Müslim, Cihad 6, 7, (1732-1733).

75 – Sehl İbnu Ebî Ümâme radıyallahu anh’nin anlattığına göre, Sehl ve babası beraberce Hz. Enes radıyallahu anh’in yanına girerler. Enes’i yolcu namazı kılıyormuşcasına çok hafif bir namaz kılıyor bulurlar. Selam verip namazdan çıkınca: “Allah sana mağfiret buyursun bu kıldığın namaz farz mı yoksa nafile miydi? dedik. “Farz namazdı. Bu eksiksiz. Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in namaz tarzıdır. Bilerek hiç bir değişiklik de yapmadım” dedi ve ilave etti: Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdu ki:
“Yıl orucu, her gece teheccüt, kadınları terk gibi kararlarla kendinize zorluk çıkarmayın, zorluğa uğrarsınız. Zira geçmişte bir kavim bir kısım zahmetli işlere azmederek kendisini zora attı. Allah’da zorluklarını artırdı. Manastır ve kiliselerdekiler bunların bekâyasıdır. “Onlar, üzerlerine, bizim farz kılmadığımız, fakat, güya Allah’ın rızasını kazanmak için kendilerinin koydukları ruhbaniyete bile gereği gibi riâyet etmediler” (Hadîd, 27).
Ebu Dâvud, Edeb 52, (4904)

76 – Enes radıyallahu anh buyurdu ki: “Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm mescide girmişti ki, iki direk arasına gerilmiş bir ip gördü. “Bu da ne?” diye sordu. Bu, Zeyneb radıyallahu anh’in ipidir, namaz kılarken uykusu gelince buna takılıyor, ip onun düşmesini önlüyor” dediler. Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm: “Hayır olmaz öyle şey çözün ipi. Şevkiniz varken namaz kılın, uykunuz gelince de yatın” emretti.
Buhârî, Teheccüd 18; Müslim, Müsâfirîn 219, (784); Ebu Dâvud, Salât, 308, (1312); Nesâî, Kıyâmu’l-Leyl 17, (3, 218).

77 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ diyor ki: “Yanımda Benî Esed kabilesinden bir kadın vardı. Bu sırada Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm içeri girdi ve: “Bu kimdir?” buyurdu. “Falancadır, geceleri hiç uyumaz, ibadet yapar” dedim. Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm: “Sus, yeter! Size, tâkat getirebileceğiniz amel yaraşır. Siz ibadet yapmaktan usanmadıkça, Allah da sevab vermekten usanmaz. Allah’a en hoş gelen dinî amel, kişinin devamlı olarak yaptığı ameldir” buyurdu.
Buhârî, İman 32, Teheccüd 18; Müslim, Salâtu’l-Musâfirin 2220-221 (785); Muvatta, Salatu’l-Leyl 4, (1, 118); Nesâî, Salatu’l-Leyl 17 (3, 218).

78 – Ebu Hüreyre radıyallahu anh anlatıyor: “Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm buyurdu ki: “Her şeyin bir şevki vardır. Her şevkin de bittiği bir zaman vardır. Yapacağı işe karşı bu şevki duyan kişi işini yaparken mutedil hareket eder ve bu itidali devam ettirirse, muvaffak olacağını ümid edin, çünkü bu şekilde takibine devam edebilir. Şayet aşırılığa düşerek dikkat çekmiş ve parmakla gösterilecek hâle gelmişse ona itibar edip sâlihlerden saymayın.”
Tirmizî, Kıyâmet 21, (2455).

79 – Ebu Cuheyfe radıyallahu anh anlatıyor: Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm Selman’la Ebu’d-Derda radıyallahu anhüma’yı kardeşlemişti. Selman bir defasında Ebu’d-Derdâ’yı ziyaret etti. Evde, Ebu’d-Derdâ’nın hanımını düşük bir kıyafet içinde buldu. “Bu halin ne?” diye sordu, kadın: “Kardeşiniz, Ebu’d-Derdâ’nın dünya ile alakası kalmadı” diye açıkladı.
Ebu’d-Derda geldi ve Selman radıyallahu anh’a yemek getirerek: “Buyur, ye!” dedi ve ilave etti: “Ben orucum!” Selman: “Hayır sen yemezsen ben de yemem” dedi. Beraber yediler. Akşam olunca Ebu’d-Derdâ Selman’dan gece namazı için müsaade istediyse de, Selman: “Uyu” dedi. Beraber uyudular. Bir müddet sonra Ebu’d-Derda namaza kalkmak istedi. Selman tekrar: “Uyu!” dedi. Uyudular. Gecenin sonuna doğru Selman “Şimdi kalk!” dedi. Kalkıp beraber namaz kıldılar. Sonra Selman şu nasihatta bulundu: “Senin üzerinde Rabbinin hakkı var, nefsinin hakkı var, ehlinin de hakkı var. Her hak sâhibine hakkını ver.” Ertesi gün Ebu’d-Derdâ, durumu Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’e anlattı. Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm “Selman doğru söylemiş” buyurdu.
Buhârî, Edeb 86, Savm 51, Teheccüd 15; Tirmizî, Zühd 64 (2415).

80 – Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in kâtibi Hanzala İbnu’r-Rebî el-Esedî radıyallahu anh anlatıyor:
Birgün Hz. Ebu Bekir radıyallahu anh’la karşılaştık. Bana:
“-Nasılsın?” diye sordu.
“-Hanzala münafık oldu” dedim.
“-Sübhanallah, sen neler söylüyorsun?” diye şaşırdı. Ben açıkladım.
“-Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in huzurunda olduğumuz sırada bize cennet ve cehennemden söz edilir, sanki gözlerimizle görmüş gibi oluruz. Oradan ayrılıp çoluk çocuğumuza, bağ bahçemize karışınca çoklukla unutup gidiyoruz”. Hz. Ebu Bekir radıyallahu anh de: “Allah’a yemin olsun ben de aynı şeyi hissediyorum” dedi. Beraberce Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’e gittik ve bu durumu açtık. Bize: “Nefsimi kudret elinde tutan Zat-ı Zülcelâl’e kasem olsun siz, benim yanımdaki hâli dışarda da devam etirip cennet ve cehennemi hatırlama işini koruyabilseniz melekler sizinle yataklarınızda, yollarda müsafaha ederdi. Fakat ey Hanzala, bazan öyle bazan böyle olması normaldir münâfıklık değildir” dedi ve son cümleyi üç kere tekrarladı.”
Müslim, Tevbe 12, (2750); Tirmizî, Kıyamet 60, (2516).

81 – İmam Mâlik’in kaydettiğine göre Hz. Aişe radıyallahu anhâ yatsıdan sonra ailesine birini yollayarak: “Boş sözleri keserek yazıcı melekleri rahatlatmak istemez misiniz?” diye haber gönderdi.”
Muvatta, Kelam 9, (2, 987).

82 – İbnu Abbas radıyallahu anh anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’e azadlı bir cariyenin geceleri namaz, gündüzleri de oruçla geçirdiği haber verilince şöyle buyurur: “Her çalışanda bir şevk mevcuttur, her şevkin de bir sonu vardır. Kimin şevkinin sonu sünnetimde kalırsa doğru yoldadır. Kim de hata eder sünnetimin hâricinde kalır ise o da sapıtmıştır.”
Rezîn tahric etti.

83 – Ebu Hüreyre radıyallahu anh anlatıyor: Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm şöyle buyurdu: “İşlerin en hayırlısı orta ve itidal üzere olanıdır”.
Rezîn tahric etti.
el-Makasıdu’l-Hasene bu rivayeti İbnu’s-Sem’ânî’nin Zeylü Târîhi’l-Bağdâd’da kaydettiğini, senedinde meçhul ravinin yer aldığını belirtir.

84 – Huzeyfetu’bnu’l-Yemân radıyallahu anh anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm, bize iki hadis irad buyurmuştu. Ben bunlardan birini gördüm, diğerini de bekliyorum. Buyurmuştu ki: Emanet (din, adalet duyguları) insanların kalplerinin derinliklerine (yaratılışlarında, fıtrî meyiller olarak) konmuştur. Sonradan Kur’ân-ı Kerîm indi. İnsanlar kalplerine konmuş olan bu fıtrî temâyüllerin Kur’ân ve hadiste te’yîdini buldular. Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bize bu emanetin kalplerden kalkmasından da bahsetti ve buyurdu ki: “Kişi uykuda imiş gibi farkında olmadan kalbinden emanet alınır. Geride, benek izi gibi bir iz kalır. Sonra ikinci sefer, yine uykuda imişcesine, kişi farkında olmadan kalbindeki emânet duygusundan bir miktar daha alınır. Bunun da, kalpte bir kabarcık izi gibi bir izi kalır, yâni şöyle ki, ayağın üzerinden bir kor parçasını yuvarlayacak olsan değdiği yerleri kabarmış görürsün. Ne var ki, içinde işe yarar bir şey yoktur. Sonra Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm bir çakıl tanesi aldı, onu ayağının üzerinde yuvarladı. Ve sözüne devam etti:
“Emanet bu şekilde peyder pey azalmaya devam eder, o hâle gelinir ki artık alış verişe giden insanlarda itimad, güven, doğruluk ve emanet tamamen kaybolur. Hatta dürüstler “falanca kabilede dürüst insanlar varmış” diye parmakla gösterilirler. Bazan da, kalbinde zerre miktar iman olmayan bir kimsenin “ne civanmerd, ne kibar, ne akıllı kişi” diye övüldüğü olur.” Huzeyfe devam etti:
-Ben öyle günler gördüm ki, hanginizle alış veriş yaptığıma aldırmazdım. Muhâtabım Müslüman idiyse, bana karşı hile yapmasına dindarlığı mâni olurdu. Muhatabım Yahudi veya Hıristiyan idiyse, onu da, âmirinden vâliden gelen korku ve disiplin bana hile yapmaktan alıkoyardı. Fakat bugün sizden sadece falanca falanca ile gönül huzuruyla alış veriş yapabilirim.”
Buhârî, Rikak 35, Fiten 13; Müslim, İman 230, (143); Tirmizî, Fiten 17, (2180); İbnu Mâce, Fiten 27, (4053).

85 – Ebu Hüreyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdu ki:
“Emanet kaybedilince kıyameti bekleyin.” “Emanet nasıl kaybolur?” diye sordular. “İşler ehil olmayanlara teslim edilince” diye cevapladı.”
Buhârî, Rikak 35, İlm 2.

86 – Yine Ebu Hüreyre radıyallahu anh Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in şu sözünü rivayet etmiştir: “Sana emanet bırakanın emânetini geri ver. Sana ihânet edene ihânet etme.”
Ebu Dâvud, Büyü 81 (3534); Tirmizî, Büyü 38, (1264).

87 – Ebu Musa radıyallahu anh’nın rivayetine göre Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm şöyle buyurmuştur: “Emîn bir Müslüman mal muhafızı olsa ve vazîfesini dürüstlükle yapsa, şöyle ki, kendisine sadaka vs. nevinden emredileni gönül hoşluğuyla eksiksiz ve tam olarak yerine verse, sadakayı veren iki kişiden biri olur.”
Buhârî, Zekât 25, Vekâlet 16, İcâre 1; Müslim, Zekât 79 (1023); Ebu Dâvud, Zekât 43, (1684); Nesâî, Zekât 66, (5, 79-80).
Nesâî, hadisin başında şu ziyadeyi kaydetti: “Mü’min kişi, diğer mümine karşı duvar gibidir, birbirlerini takviye ederler.”

88 – Târık İbnu Şihâb anlatıyor: “Bayram hutbesini okuma işini namazdan öne alanın ilki Mervan’dır. O, bu işe tevessül edince cemaatten birisi ayağa kalkarak: “Yanlış iş yapıyorsun, namazın hutbeden önce kılınması gerekir” dedi. Mervan: “Artık o usül terkedildi” diyerek devam etmek istedi. Ebu Saîdu’l-Hudrî ortaya atılarak: “Bu adam, üzerine düşen vazifesini yaptı. Zira ben Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in şöyle söylediğini işittim: “Sizden kim sünnetimize uymayan bir münker görürse seyirci kalmayıp onu eliyle düzeltsin. Buna gücü yetmezse lisanıyla düzeltsin. Buna da gücü yetmezse kalbiyle buğzetsin. Bu kadarı imanın en zayıf mertebesidir.”
Melâhim 17, (4340); Müslim, İman 78 (49); Ebu Dâvud; Salâtu’l-İydeyn 248 (1140); Tirmizî, Fiten 11 (2173); Nesâî, 17 (8, 111); İbnu Mâce, Fiten 20, (4013);
Tirmizî’nin rivayetinde şöyle denir: “Bir adam kalkarak ey Mervan sünnete muhalefet ettin…” dedi.
Ebu Dâvud şu ziyadeyi kaydeder: Sen bayram gününde minberi musallaya çıkardın. Halbuki daha önce bayramda minber çıkarılmazdı. Bir de hutbeyi namazda öne aldın.”
Nevevî rivayetinde bu açıklamalar yok, sadece Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in sözleri var.

89 – İbnu Mes’ud radıyallahu anh anlatıyor: Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm şöyle buyurdu: “Benden önce Allah’ın gönderdiği her peygamberin mutlaka ümmetinden havarîleri ve arkadaşları olmuştur. Bunlar onun sünnetiyle amel ederler emirlerini de yerine getirirlerdi. Sonra, bu peygamberlerin ardından öylesi kötülükler zuhûr etmişti ki, yapmadıklarını söyleyip, kendilerine emredilmeyeni de yapmışlardır. Kim bu güruhla eliyle mücahede ederse mü’mindir. Kim onunla diliyle mücahede ederse o da mü’mindir. Kim de onlarla kalbiyle mücahede ederse o da mü’mindir. Bunun gerisine, artık zerre miktar iman yoktur.
Müslim, İman 80, (50).

90 – Yine İbnu Mes’ud radıyallahu anh anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm buyurdu ki: “İsrailoğulları bir kısım günahlar işlemeye başlayınca âlimleri onları bu işlerden menettiler. Ancak onlar dinlemediler, vazgeçmediler. Zamanla âlimler de onlarla oturmaya, dayanışmaya ve beraber içmeye başladılar. Allah da bunun üzerine, berikinin dalâletini öbürüne katarak, biriyle diğerinin küfrünü artırdı. “Dâvud’un ve Meryem oğlu İsâ’nın diliyle onları lânetledi…” (Maide, 78).
Sonra, ayakta bulunan Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm oturarak sözünü tamamladı: “Hayır, nefsimi kudret elinde tutan Zat’a yemin ederim, onları hak adına kötülüklerden men etmezseniz siz de rızaya eremezsiniz.
Ebu Dâvud, Melâhim 17, (4336); Tirmizî, Tefsîr, Mâide (3050), İbnu Mâce, Fiten 20, (4006);

901 – Ebu Mûsa radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Şu Kur’ân’ı muhafazaya itina gösterin. Muhammed’in nefsini kudret elinde tutan Zât-ı Zülcelâl ‚ kasem olsun Kur’ân-ı Kerim’in hafızalardan kaçması, develerin bağlarından boşanıp kaçmasından daha kolaydır.”
Buharî, Fedailu’1-Kur’ân 23; Müslim, Salâtu’l-Müsâfırîn 231 (791).

902 – İbnu Ömer radıyallahu anhümâ Resûlullah’ın şöyle söylediğini rivayet etmiştir:
“Kur’ân-ı Kerim’i ezberlemiş olan kimse, bağlı devesi olan kimse gibidir, bu adam devesine itina gösterirse onu elinde tutar, salıverirse deve çeker gider.”
Buharî, Fedâilu’l-Kur’ân 23; Müslim, Salâtu’l-Müsâfirin 226, (789); Muvatta, Kur’ân, 4, (1,202); Nesâî,Salât 37, (2,154).

903 – Hz. Câbir radıyallahu anh anlatıyor: “Aramızda bedevî ve gayr-ı Arapların da bulunduğu bir cemaatte Kur’ân okuyorduk. Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm yanımıza geldi.
“Okuyun, dedi. Her okuyuş güzeldir. Öyle kimseler gelecek ki, onlar, Kur’ân’ın kelime ve lafızlarını, ok yapılacak çubuğun düzlenmesi gibi düzleyecekler. Ondan elde edilecek ücreti âhirete bırakmayıp dünyada alacaklar.”
Ebu Dâvud, Salât 139, (830).

904 – Berâ radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm şöyle buyurdu:
“Kur’ân-ı Kerim’i sesinizle güzelleştirin.”
Ebu Davud, Salât 355, (1468); Nesâî,Salât 83, (2,179,180); İbnu Mâce, İkâmet 176, (1342).
Derim ki: Buharî, bu rivayeti Sahih’inin sonunda bab başlığında (tercümede) kaydetmiştir (Tevhid 52). “Kur’ân’ın sesle tezyininden maksad, kıraat sırasında sesin yükseltilmesidir (Doğruyu Allah bilir).

905 – Huzeyfe radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Kur’ân’ı Arap lahn’ı ve Arap sesleri üzere okuyun. Sakın ha ehl-i aşk ve ehl-i kitabeyn’in lahn’ı üzere okumayın. Bilesiniz, benden sonra bir kavm gelecek ki, onlar Kur’ân’ı okurken, şarkı ve mâtem tercîi gibi terci’ ile okuyacaklar. Onların imanları laftadır gırtlaklarından öte geçmez. KaIbleri fitne ve fesada uğramıştır. Böylelerinden hoşlanan kimselerin kalpleri de fitne ve fesad içindedir.”
Rezîn rivayet etmiştir. (Suyutî, Câmiu’s-Sağîrde kaydeder (Feyzu’l-Kadir 2, 65).

906 – Ebû Said radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm mescidde itikâf’a girmişti. Cemaatin Kur’ân’ı cehrî olarak okuduklarını işitti. Perdeyi aralayıp şöyle seslendi:
“Bilin ki, herkes Rabbine hususî şekilde münâcaatta bulunuyor, bir birinizi seslerinizle rahatsız etmeyin. Biriniz okurken veya namazda ike) diğerinin kıraatini bastırmasın.”
Ebu Dâvud, Salât 315, (1332).

907 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ anlatıyor: “Bir gece bir adam kalkıp yüksek sesle Kur’ân okudu. Sabah olunca, Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm: “Şu kimseye Allah rahmet buyursun iskat etmiş olduğum bir âyeti bana hatırlatmış oldu” dedi.
Buharî, Şehâdât 11, Fedâilu’l-Kur’ân 26; Müslim, Müsâfırin 225, (788); Ebu Dâvud, Salât 315, (1331).

908 – Ümmü Hânî radıyallahu anhâ anlatıyor: “Ben evimin damında otururken Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın kıraatini işitirdim.”
Nesâî, İftihah 81, (2,179); İbnu Mâce, İkamet 179, (1349).

909 – Abdullah İbnu Ebî Kays anlatıyor: “Hz. Aişe’ye, “Resülullah’ın geceleyin kıraati nasıldı? Gizli mi okurdu, sesli mi okurdu?” diye sordum. Bana: “Her iki şekilde de okurdu: Bazan gizli, bazan sesli!” diye cevap verdi. Ben: “Bu işte genişlik yapan Allah’a hamdolsun” dedim…”
Tirmizî, Salât 330, (449), Sevâbu’l-Kur’ân 23, (2925); Ebu Davud, Salât, 343, (1437); Nesâi, Salâtu’l-Leyl 23, (3, 224); Tirmizî hadise: “Hasen-sahih” demiştir.

91 – Kays İbnu Ebî Hâzım anlatıyor: “Hz. Ebu Bekir radıyallahu anh Cenâb-ı Hakk’a hamd ve senadan sonra buyurdu ki: “Ey insanlar! Sizler şu âyeti okuyor ve fakat yanlış anlıyorsunuz: “Ey iman edenler, siz kendinize bakın. Doğru yolda iseniz sapıtan kimse size zarar veremez” (Maide, 105). Biz Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in: “İnsanlar, zâlimi görüp elinden tutmazlarsa, Allah’ın, hepsine ulaşacak umumî bir belâ göndermesi yakındır” dediğini işittik.” Keza ben, Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın: “İçlerinde kötülükler işlenen bir cemiyet, bu kötülükleri bertaraf edecek güçte olduğu halde, seyirci kalır, müdâhale etmezse, Allah’ın hepsini saran umumî bir belâ göndermesi yakındır” dediğini işittim.
Ebu Dâvud, Melâhim 17, (4338); Tirmizî, Tefsir, Mâide (3059), Fiten 8 (2169); İbnu Mâce, Fiten 20 (4005).

910 – Katâde (merhum) anlatıyor: “Hz. Enes radıyallahu anh’e Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in kıraatından sordum. Şu cevabı verdi: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm medleri (uzun heceleri) uzatırdı.” Sonra örnek olarak Bismillâhirrahmânirrahim’i okudu ve uzatılacak yerleri belirgin şekilde uzattı: Bismillaahi’yi uzattı, er-rahmaan’ı uzattı, er rahiim’i uzattı.”
Buharî, Fedaili’1-Kur’ân 42, 29; Ebu Dâvud, Salât 355, (1465).

911 – Ümmü Seleme radıyallahu anhâ’den, “Onun Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm’in kıraatını açık bir şekilde harf harf tavsif ettiği rivâyet edilmiştir.”
Tirmizî, Sevâbu’I-Kur’ân 23, (2924); Ebu Dâvud, Salât 335, (1456); NesâÎ, Salât 83, (2,181).

912 – Abdullah İbnu Muğaffel radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ı devesinin üstünde Feth süresini okurken gördüm. Süreyi terci’ üzere okuyordu.”
Buharî, Fedailu’l-Kur’ân 24, 30, Meğâzi 48, Tefsir, Feth 1, Tevhid 50; Müslim, Müsâfirin 237, (794); Ebû Dâvud, Salât 355, (1467).

913 – Hz. Aişe radıyallahu anhâ anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm, “Bismillahirrahmanirrahim, elhamdu lillâhi rabbilâlemin diye” Fâtiha süresini âyet âyet tertil üzere okurdu.”
Rezîn ilavesidir.

914 – İbnu Mes’ud radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bana: ” Kur’ân’ı bana oku!” dedi. Ben hayretle: ” Sana indirilmiş bulunan Kur’ân’ı mı sana okuyayım?” diye sordum. Bana: ” Evet, ben onu kendimden başkasından dinlemeyi seviyorum!” dedi.
Ben de ona Nisa süresini okumaya başladım. Ne zaman ki, “Her ümmete her şâhid getirdiğimiz ve ey Muhammed, seni de bunlara şâhid getirdiğimiz vakit durumları nasıl olacak?” mealindeki âyete (41. âyet) geldim. ” Dur!”dedi. Durdum ve dönüp Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’a baktım. Bir de ne göreyim, iki gözünden de yaşlar akıyordu.”
Buharî, Fedâilu’l-Kur’ân 32, 33, 35; Müslim, Musâfırin 247, (700); Tirmizî, Tefsir, Nisa, (3027, 3028); Ebü Davud, İlm 13, (3668).

915 – Esma radıyallahu anhâ anlatıyor: “Seleften hiç kimse Kur’ân-ı Kerim’in tilâveti sırasında bayılıp düşmezdi. Onlar ağlarlar ve ürperirlerdi. Sonra bedenleri ve kalpleri zikrullah için yumuşardı.”
Rezîn ilavesidir. (Bağavî Tefsiri’nden alınmıştır 7, 238).

916 – Ebu Hüreyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Sizden kim Vettîni ve’z-zeytüni süresini okuyup son âyeti olan: “Allah hâkimlerin hâkimi değil mi?” (8. âyet) ayetine gelince: “Evet, ben buna şehâdet edenlerdenim” desin. Kim de Lâ uksimu bi-yevmi’l-kıyâme’yi okuyup son âyeti olan “(Bütün bunları yapan Allah) ölüleri tekrar diriltmeye kâdir değil midir?” (Kıyamet 40) âyetini de okudu mu: “Rabbimizin izzetine andolsun evet!” desin. Kim de Mürselât süresini okuyup en sondaki, “Artık bundan sonra hangi söze inanacak onlar?” (50. âyet) âyetini de tamamladı mı: “Allahu Teâla’ya inandık” desin.”
(Ebu Dâvud, Salât 154, (887); Tirmizî, Tefsir, Tin, (3344), Hadis; Ebu Dâvud’da tam olarak, Tirmizî’de, “Ben buna şehâdet edenlerdenim”e kadar olan kısmı rivâyet edilmiştir.

917 – Ebü Hüreyre radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Sizden biri geceleyin kalkınca Kur’ân diline dolaşıp ne dediğini anlamamaya başlayınca hemen yatsın.”
Müslim, Müsâfırin 223, (787); Ebü Davud, Salat 308, (1311).

918 – Huzeyfe radıyallahu anh şöyle demiştir: “Ey Kurrâ cemâati, doğru yolda gidin. Siz çok öne geçmiş kimselersiniz. Eğer doğru yoldan ayrılarak, ifrat ve tefritle, sağa sola meyledecek olursanız kötülükte çok öne geçmiş bulunarak büyük bir dalâlete düşmüş olacaksınız.”
Buharî, İ’tisam 2.

919 – Abdullah İbnu Amr İbni’l-Âs’ın daha önce zikri geçen: “Bana haber verildi ki sen gündüzleri oruç tutuyor, geceleri de namaz kılıyormuşsun, doğru mu?” diye başlayan hadis bu konuya girer.

92 – Huzeyfe radıyallahu anh anlatıyor: Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Nefsimi kudret elinde tutan Zat’a kasem olsun, ya ma’rufu emreder ve münkerden de yasaklarsınız veya Allah’ın katından umumî bir belâ göndermesi yakındır. O zaman yalvar yakar olursunuz da duanız kabul edilmez.”
Tirmizî, Fiten 9, (2170).

920 – Abdurrahmân İbnu Abdi’l-Kârî rahimehullah anlatıyor: “Ömer İbnu’l-Hattab radıyallahu anh’ın şöyle söylediğini işittim: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Kim geceleyin hizbini veya hizbinden bir kısmı okumadan uyursa bunu sabah namazı ile öğle namazı arasında tamamlasın. Bu takdirde, sanki gece (mütad vaktinde) okumuş gibi aynı sevâba nail olur.”
Müslim, Müsâfırin 142, (747); Muvatta, Kur’ân 3, (1, 200); Tirmizî, Salât 20, (581); Ebü Davud, Salât 309, (1313).

921 – Ömer İbnu’l-Hattâb radıyallahu anh anlatıyor: “Hişâm İbnu Hakim İbni Hizâm’ı, Furkân süresini farklı şekillerde okurken dinledim. Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bana bu şekillerden hiçbiriyle okumamıştı. Namazın içinde adamın üzerine atılacak oldum. Kendimi zorla zabtedip namazı bitirmesini bekledim. Selâmı verir vermez ridasından tutup kendime doğru çektim ve: “Sana bu süreyi böyle okumayı kim öğretti?” diye sordum. Hişâm: “Onu bana Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm öğretti!” demez mi! (Tepem attı):
“- Yalan söylüyorsun, onu Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bana da öğretti, ama senin okuduğuna hiç benzemiyor!” dedim. Adamı derdest edip doğru Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’a götürdüm.
“- Ey Allah’ın Resûlü, dedim, bu adamı Furkan süresini, bana hiç okumadığın çok farklı şekillerde okuyor gördüm!”
Resûlullah, sükünetle:
” Hele yakasını sal!” diye emretti ve ona dönerek:
” Ey Hişâm oku bakalım!” dedi. Hişâm, kendisinden işittiğim şekilde, süreyi yeniden okudu. Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm bana yönelerek:
” Evet, sure bu şekilde indirildi!” buyurdu. Sonra bana:
” Ey Ömer, dedi. Sen de oku!”
Aynı süreyi ben de, bana öğretmiş olduğu şekilde okudum. Bunun üzerine Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm şu açıklamayı yaptı:
” Evet sure bu şekilde de nâzil oldu. Biliniz ki, bu Kur’ân yedi harf şekil üzere indirilmiştir. Bunlardan hangisi kolayınıza gelirse onunla okuyun.”
Buharî, Fedailu’l-Kur’ân 5, 27, Husümat 4, Tevhid 53; Müslim, Müsâfirin 270, (818); Ebü Davud, Salât 357, (1475); TirmizÎ, Kırâ’ât 2, (2944); NesâÎ, Salât 37, (2, 150-152); Muvatta, Kur’ân 5, (1,102).

922 – Zeyd İbnu Sâbit radıyallahu anh anlatıyor: “Hz. Ebu Bekir radıyallahu anh, (irtidâd edenlere karşı yapılan) Yemâme Savaşı sırasında beni çağırttı. Gittim. Yanında Hz. Ömer radıyallahu anh oturuyordu. Ebu Bekir bana:
“- Bak! Ömer, bana gelip: “Kurrâ’nın da katılmış bulunduğu Yemâme savaşları şiddetlendi. Ben her yerde kurrâları tüketeceğinden, onlarla birlikte Kur’ân’ın da çokça zâyi olacağından korkuyorum. Bu sebeple Kur’ân’ın cem’edilmesini emretmeni uygun görüyorum!” dedi. Ben kendisine:
“- Resûlullah’ın yapmadığı bir şeyi nasıl yaparım?” diye cevap verdim. Ancak Ömer radıyallahu anh:
“- Bunda hayır var!” diye ısrar etti. Ben her ne kadar bu meseleye yanaşmak istemedi isem de Ömer, taleb ve müracaatlarının peşini bırakmadı. Sonunda Allah, Ömer’de aklını yatırdığı şeye benim de aklımı yatırdı. Ben de meselenin gereğine aynen Ömer gibi inanmaya başladım.”
Zeyd devamla der ki: “Ebu Bekir radıyallahu anh bana yönelerek şunu söyledi:
“- Sen genç, akıllı bir kimsesin, hiç bir hususta sana karşı bir itimadsızlığımız yok. Üstelik sen Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’a vahiy katipliği yaptın, nâzil olan vahiyleri yazdın. Şimdi Kur’ân’ın peşine düş ve onu cem’et!”
Zeyd radıyallahu anh der ki: “Allah’a yemin olsun, Ebu Bekir bana dağlardan birini taşıma vazifesi verse bu teklif ettiğin işten daha ağır gelmezdi. Kendisine itiraz ettim:
“- Siz, Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’ın yapmadığı bir şeyi nasıl yaparsınız?” dedim. Ebu Bekir radıyallahu anh beni ikna için:
“- Vallahi bu, hayırlı bir iştir!” dedi, taleb ve müracaatlarının peşini bırakmadı. Öyle ki, sonunda Allah, Hz. Ebu Bekr’in aklını yatırdığı gibi bu işe benim aklımı da yatırdı.
Artık Kur’ân’ın peşine düştüm. Onu kumaş parçaları, hurma yaprakları, düz taş parçaları ve ezberlemiş olanların hâfızalarından toplamaya başladım. Tevbe süresinin son kısmını Huzeyme -veya Ebü Huzeyme- el-Ensâri’nin yanında buldum. Bu kısmı ondan başkasının yanında bulamamıştım.
Cem ettiğim sahifeler Hz. Ebu Bekir radıyallahu anh’in yanında idi. Vefat edinceye kadar da orada kaldı. Sonra Hz. Ömer radıyallahu anh’e intikal etti. Allah ruhunu kabzedinceye kadar onun yanında kaldı. Sonra Resûlullah’ın zevce-i pâkleri Hafsa Bintu Ömer İbni’l-Hattâb radıyallahu anhümâ’a intikal etti ve onun yanında kaldı.”
Buharî, Fedâilu’1-Kur’ân 3, 4, Tefsir, Tevbe 20, Ahkâm 37; Tirmizî, Tefsir, Tevbe, (3102).

923 – Zührî, Hz. Enes radıyallahu anh’ten rivayet ediyor: “Huzeyfe radıyallahu anh Hz. Osman radıyallahu anh’ın yanına geldi ve:
“- Ey Emirü’l-Mü’minin! Yahudiler ve Hıristiyanlar gibi, kitapları hakkında ihtilâfa düşmeden, bu ümmetin imdadına yetiş!” dedi. Hz. Osman radıyallahu anh derhal Hz. Hafsa radıyallahu anhâ’ya birisini yollayarak:
“- Sendeki Suhuf’u bize gönder, istinsah edip sana tekrar iâde edeceğiz” diye haber saldı. Hz. Hafsa radıyallahu anhâ da gönderdi. Hz. Osman radıyallahu anh Kur’ân’ın istinsahı için Zeyd İbnu Sâbit, Abdullah İbnu’z-Zübeyr, Saîd İbnu’l-As ve Abdullah İbnu’l-Hâris İbni Hişâm radıyallahu anhüm ecmain’a emretti: Onlar da bunu istinsâh ettiler.
Hz. Osman Kureyşli gruba: “Kur’ân-ı Kerim’le ilgili olarak herhangi bir hususta siz ve Zeyd İbnu Sâbit ihtilâf edecek olursanız, onu Kureyş lisanına uygun olarak yazın. Çünkü Kur’ân onların lisanı üzere indi” dedi. Çalışma esnasında hey’et bu minval üzere hareket ettiler. Suhuf’u mushaflar halinde ortaya koyma işi bitince, Hz. Osman radıyallahu anh her diyara bir mushaf gönderdi. Ayrıca bunun hâricinde kalan bir sahife veya mushafın yakılmasını emretti. Zeyd radıyallahu anh der ki: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm’dan işitmiş olduğum, Ahzâb süresine ait bir âyete ait yazılı parça bana gelmemişti, eksikti. Onu araştırdım. Sonunda Huzeyme İbnu Sâbit el-Ensârî radıyallahu anh’de çıktı. Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm onun şâhitliğini iki kişinin şâhitliğine denk tutmuştu. Bu âyet şu idi: (Meâlen): “Mü’minlerden Allah’a verdiği ahdi yerine getiren kimseler vardır. Kimi, bu uğurda canını vermiş, kimi de beklemektedir. Ahdlerini hiç değiştirmemişlerdir” (Ahzâb 23).
Buhâri, Fedailu’l-Kur’ân 2, 3, Menakıb 3, Tirmizî, Tefsir, Tevbe, (3103).

924 – Hz. Enes radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm zamanında Kur’ân-ı Kerim’i dört kişi cem’etmiştir ve hepsi de Ensârî’dir: Übey İbnu Ka’b, Muâz İbnu Cebel, Zeyd İbnu Sâbit, Ebu Zeyd radıyallahu anhüm ecmain “Enes’e r.a.: “Ebu Zeyd de kim?” diye Sorunca: “Amcalarımdan biri”dedi.”
Buharî, Fedâilu’l-Kur’ân 8, Menâkıbu’l- Ensâr 17; Müslim, Fedâilu’s-Sahabe 119, (2465); Tirmizî, Menâkıb, (3796).

925 – Buharî’nin bir diğer rivayetinde İbnu Abbas radıyallahu anhümâ: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm zamanında Muhkem’i cem’ettim” demiştir. Yanındakiler kendisinden: “Muhkem’le neyi kastediyorsun?” diye sorunca: “Muhkem, mufassal surelerdir” diye cevap vermiştir.
Buharî, Fedâilu’I-Kur’ân 25.

93 – İbnu Mes’ud radıyallahu anh anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Sizler yardım görecek, ganimetler elde edecek ve birçok memleketleri fethedeceksiniz. Sizden kim bu vakte ererse, Allah’tan çekinsin, ma’rufu emredip, münkerden de nehyetsin. Kim de bile bile bana yalan nisbet ederse, ateşteki yerini hazırlasın.”
Tirmizî, Fiten 70, (2258).93 – İbnu Mes’ud radıyallahu anh anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Sizler yardım görecek, ganimetler elde edecek ve birçok memleketleri fethedeceksiniz. Sizden kim bu vakte ererse, Allah’tan çekinsin, ma’rufu emredip, münkerden de nehyetsin. Kim de bile bile bana yalan nisbet ederse, ateşteki yerini hazırlasın.”
Tirmizî, Fiten 70, (2258).

94 – Urs İbnu Amîre el-Kindî radıyallahu anh anlatıyor: Hz. Peygamber aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: “Yeryüzünde bir kötülük işlendiği vakit, ona şâhid olan bunu takbîh ederse (kötü olduğunu te’yîd ederse), o kötülüğü görmemiş gibi zararından kurtulur. O kötülüğe şâhid olmadığı halde, işittiği zaman memnun kalan kimse, sanki şâhid olmuş gibi mânen zarar görür.”
Ebu Davud, Melâhim 17, (4345).

95 – Ebu Saîd radıyallahu anh anlatıyor: “Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki:
“Zâlim sultanın yanında gerçeği söylemek en büyük cihaddandır.”
Ebu Dâvud, Melâhim 17, (4344); Tirmizî 13, (2175); İbnu Mace, Fiten 20, (4011).

0 Yorum

Düşünceleriniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

©2021 MAGGOG MEDYA | Tüm hakları DMCA tarafından korunmaktadır.

İLETİŞİM

Şikayet, öneri, teklif ve sorularınızı buradan iletebilirsiniz.

Sending
veya

Log in with your credentials

veya    

Bilgilerinizi unuttunuz mu?

veya

Create Account