Bu makale sponsor, ürün, reklam, pazarlama vb. bir amaç olmaksızın en yalın ve anlaşılır halde size Maggog tarafından aktarılıyor. Elektronik sigara konusu detaylı bir konudur. Maggog olarak en çok merak edilen noktaları araştırdık. Başlamayı düşünenlere, tek bir yeri, kişiyi ya da siteyi referans almadan (burada yazanlar da dahil) detaylı bir araştırma yapmanızı öneririz. Araştırma konusunda size kolaylık olması açısından elimizden geldiğince detay vermeye çalıştık. Özellikle sağlık konusunda derinlemesine bir inceleme yapmanızı, yeni dönem araştırma sonuçlarına ve İngilizce makalelere göz atmanızı, kulaktan duyma bilgiler yerine, doğru ve güvenilir makaleleri okumanızı tavsiye ederiz.

Görüşümüz elektronik sigara likitlerinin kanserojen içeriklerle dolu olduğu, uzun soluklu araştırmaların çok az olduğu, bu likitlerin sağlığımızı olumsuz etkilediği ve ciddi kanserojen maddeler ile hücre yapısına zarar verdiği yönünde. Gerçek tavsiyemiz sigara veya elektronik sigarayı bırakmanızdır.

E-sigara nedir?
İçerisindeki pilden güç alarak, haznesindeki sıvıyı buhara çeviren alettir. Elektronik sigara, E-sigara, elektronik puro, E cig, Vape (Veyp) olarak da duyabilirsiniz. Tütün dumanına duyulan bağımlılıktan kurtulmak veya zararlarını azaltmak için kullanılan elektronik cihazdır.  Cihaz duman yerine buhar oluşturur ve kullanıcı içinde çeşitli maddeler bulunan bu buharı içine çeker. Buharda nikotin de bulunabilir. Elektronik sigara formu sıvıyı buharlaştıran bir mekanizmaya sahip olup sigara içme benzeri kullanıma sahiptir. ABD dâhil olmak üzere pek çok ülkede sigara bırakmaya yardımcı yöntem olarak önceleri piyasada yer alsa da artık bu şekilde lanse edilmemektedir.

Elektronik sigara ile normal sigara arasında nikotin salınımı açısından benzerlik vardır. Bazı modellerde tasarımsal benzerlik de yapılmaktadır. E- sigaranın nikotin salınım miktarı normal sigara ile aynıdır. Buna karşın normal sigaralarla benzerlik göstermeyen elektronik sigaralar da piyasada mevcuttur.

Elektronik sigaralarda alınan nikotin miktarını kullanıcı belirleyebilmekte, birtakım kullanıcılar hiç nikotin içermemesini tercih edebilmektedirler.

Tipik sigara içicisine göre avantajları:

  • Çakmak, kibrit taşımaktan, unutmaktan, istemekten kurtulmak,
  • Küllük kullanmanın bitimi ve küllük etrafına külden düşen kirliliklerin yok olması,
  • Odanızda veya kapalı alanda içildiği takdirde bu alanlara, mobilyalara verdiği kötü koku ve duvarlarınızı boyatmanıza sebep olacak sarımtırak renk
  • Üzerinize sıktığınız parfümün güzel kokusunun bir sigara yakmanızla mahvolmasından kurtulmak
  • Otlanılmaktan kurtulmak
  • Sigara masraflarındaki giderin yarı yarıya azalması
  • Çalıştığınız yerde çok sık ve düzensiz gelip gitmelerin olduğu durumlarda her seferinde içemeden bıraktığınız ya da söndürdüğünüz sigaraların mındar olması, işinizi yapmaya giderken sigaranızı yarım bırakmanın verdiği sebebin müşterilerinize karşı negatif davranışlara sebep olması  ve beraberinde getirdiği tekrar sigara yakma isteği
  • Elektronik sigara ayarları sayesinde dilediğiniz zaman dilediğiniz yoğunlukta kullanılması

Çalışma Prensibi

Elektronik sigaralar mod (Batarya) ve atomizer olarak iki kısma ayrılırlar. Modlar mekanik, yarı mekanik ve chip setli olmak üzere 3’e ayrılmaktadır.

Mekanik mod içinde hiçbir devre iletim sisteminin olmadığı, cihazın gücü direkt olarak pilden çektiği mod sistemleridir.

Yarı mekanik modlar, cihazın gücü pilden çektiği; fakat belli bir amper ya da zamandan sonra pilin güç iletiminin kesildiği modlardır.

Chip setli modlar ise kullanıcının kendi voltaj akımını, watt çıkışını ayarlayabildiği setlerdir. Atomizerler ise çalışma prensiplerine göre cartomizer ve clearomizer olarak ikiye ayrılmaktadır.

  • Cartomizer içinde bir kartuşun bulunduğu atomizerlerdir.
  • Clearomizerler ise atomizerin içinde bir adet coil (iç atomizer) dervresinin bulunduğu cihazlardır.

Coil, bir adet rezistans teli ve bu tele sarılı bir adet pamuktan oluşan sistemdir. Kullanıcı cihaza akım verdiği anda bu tel ısıtarak pamuğun emmiş olduğu sıvı likiti buharlaştırıp baca yardımıyla kullanıcıya iletir.

Elektronik sigaraların likitleri temel olarak dört madde barındırır.

  1. VG (Bitkisel Gliserin): Buharlaşmayı sağlayan ana bileşendir.
  2. PG (Propilen glikol): Temel olarak gırtlak vurumunu sağlar ve PG aroma taşıyıcıdır. Aroma, kullanıcının bu bileşene istediği tadı ve kokuyu vermesi için karışım yaptığı kimyasallardır.
  3. Nikotin: Son olarak bu likitlerin içinde bulunan nikotin ise, kullanıcının nikotin ihtiyacını karşılamaktadır.
  4. Saf su

Elektornik sigara ile birlikte kullanılan likit sıvıları 4 farklı etken maddededen oluşuyor. Nikotin, Gliserin, Gliserol ve saf su. Nikotini çoğumuz biliyoruz. Gliserin ve gliserol biraz daha tartışmalı bir konu. Bu maddelerin uzun süreçte vücutta nasıl bir etki bıraktığı şu an için bilinmiyor. Birçok insan sigaranın büyük bir tekel olduğu ve bu konuda ciddi asparagas haber yaydığını düşünse de, önerimiz özellikle yeni dönem, ingilizce içerikli makaleleri okumanız ve bu noktada kararı başkasına bırakmamanız olacaktır.

Tarihçesi

Elektronik sigaranın icadı 1963 yılına dayanmaktadır. Herbert A. isimli bir araştırmacı tarafından bu tarihte “tütün içermeyen dumansız sigara” ismiyle e-sigara ilk kez gündeme gelmiştir. Cihazın piyasada ilk yer alışı ise 2004 tarihinde ve Çin’de olmuştur ki bu dönemde sigara bırakmaya yardımcı bir yöntem olarak pazarlamaya sunulmuştur. 2005-2006 yılları itibariyle cihazın Çin’den ihracatı başlamış ve farklı ülke pazarlarında da yerini almıştır. Yayılmaya başlaması ise 2010’lara dayanıyor.

İlk çıktığı dönemde normal sigara boyutunda çıkan cihazlar tam performans vermiyordu. Likit vb. ürünler çok fazla yaygın olmadığı için piyasada pek rağbet görmedi. Son dönemde üretilen cihazların gelişmesi, watt, volt gibi değerlerin ayarlanabilmesi ile birlikte içim zevki ve likit kalitesinin de atmasıyla popüler hale gelmeye başladı.

Pazar

2015 pazarı 6 milyar dolar. 2025’e kadar her yıl %20 oranında artış bekleniyor. Yani 50 milyar dolar kadar çünkü sigara içenler bırakmak istiyor.
ABD: 9 milyon kişi. En büyük pazar.
İngiltere: 3 milyon kişi e-sigara kullanır.

Geleneksel sigaraya yüksek vergi veren ülkelerde elektronik sigaralar daha popüler olur çünkü geleneksel sigaralar o ülkelerde daha pahalıdır. İnternette bu ürünlerin satışını yapmakta olan birçok web sitesi bulunmaktadır.

Bütçemi rahatlatır mı?
Yine en çok sorulan sorulardan biri de elektronik sigaraya harcanan para. Seçeceğiniz sigaranın maliyetini bu işe dahil etmesseniz sizle küçük bir hesap yapabiliriz. Günde 1 paket sigara tüketiyor olduğunuzu varsayalım. Bu değer haftalık 30 -40 ml likite eş değer diyebiliriz. 30 mg iyi kalitede bir likitin fiyatı 30tl – 40tl arasında değişiyor. Kaliteli bir likitten hesap edersek:

30mg x 4 hafta= 120 mg aylık likit tüketiminiz olacak.

40tl x 4 hafta = 160 TL yaklaşık aylık likit gideriniz olacaktır.

Tabi buna coil denilen tel ve pamuktan oluşan ve haftada 1 değiştirmeniz gereken malzemenin fiyatını da eklemek gerek. 4 haftada 4 adet coil tükettiğinizi düşünürsek:

4 hafta x 10 TL= 40 TL

Yani elektronik sigara içtiğiniz noktada aylık yaklaşık cebinizden çıkacak para 200 TL’dir. Coil, tel, pamuk gibi detaylara yazının ilerleyen kısımlarında değineceğiz.

Elektronik sigarayı sevip sevmeyeceğinizi belirleyecek kriterler:

  • Cihaz ve model seçimi
  • Likit

Hangi cihazı almalıyım?


Elektronik sigara konusunda illa şunu almalısınız diyebilmek mümkün değil ama sigara boyutundaki ya da ısı ayarı olmayan cihazları almanızı önermiyoruz. Kalem gibi olan modeller çok düşük performanslı olduğu için dumanı ve içimi tatmin etmeyebilir. Isı ayarsız modeller ise sürekli aynı watt’ da buhar verdiği için sabahları ağır gelebilir ve içmekte zorlayabilir ya da yoğun sigara içmek istediğiniz saatlerde ise yetersiz gelebilir ve bu dengeyi ayarlayamazsınız. Bu cihazlara Joyetech eGo AIO ve Eleaf iJust 2 yi örnek gösterebiliriz.

Peki ne alalım? Önerimiz watt ayarı olan bir model tercih etmeniz olacaktır. Smok Alien, Wismec Rx serisi, Tator, Pico 2, Vaporesso gibi ısı ve watt ayarı olan, pili ve coil (pamuk – tel ) sistemi değişebilen bir model tercih edebilirsiniz. Göz zevkinize göre, şık ve elinize oturan bir model almak mantıklı olacaktır. Alacağınız cihazın modelini Youtube’a yazarak kullanımı ile ilgili bir çok içerik bulmanız mümkün.

Bu tarz bir model tercih ettiğinizde damak tadınıza göre likitin yoğunluğunu ayarlayabilir, pilin bitmesi, coilin ömrünün tükenmesi gibi durumlarda kolaylıkla yedek parça bulabilir ve değiştirebilirsiniz. Memnun kalmadığınız takdirde; Letgo, Facebook gibi mecralardan çok az bir fiyat altına cihazı 2-3 gün içerisinde satmanız da kolaydır.

Hangi marka likiti tercih etmeliyim?


Elektronik sigarayı sevip sevmeyeceğinizi etkileyecek iki kriterden biri likittir. Eğer kötü bir likit alırsanız e sigara içmek sizin için eziyet olabilir. Likit konusunu sigaraya benzetebilirsiniz. Sigara içmeyen birinin Marlboro, Winston ve Camel marka sigaraları test ettiğini düşünelim. Hepsi aynı gelecektir. Sigara içen biri için ise aralarında tercih sebebi olabilecek farklar var.

Likit konusunu da böyledir. Kimisi meyveli likitleri severken kimisi de tütün aromalı likitleri tercih edebiliyor. Mesela tütün aromalı likit deneyip, 1-2 çekim sonrasında size uymayan bir likit aldığınızdan dolayı çöpe atabilirsiniz. Bu tamamen kişinin zevkine göre değişen bir konu. Bu noktada sevdiğiniz likiti bulabilmek için biraz para harcmanız gerekebilir. Gerçi bunu da tester setler alarak çözebilirsiniz. Tester likit setlerinde markanın tüm likitlerinden 5ml olmak üzere 15-20 likiti aynı anda alabilirsiniz. Hepsini denedikten sonra aralarından damak tadınıza uygun olanın 30ml lik siparişini vermek daha mantıklıdır.

Gelelim marka seçimine. Yabancı marka likitlerin Türkiye’ ye girişi problem olduğu için hem pahalı hem de bulunması biraz zor. Bu sebeple genelde Türk marka likitleri tercih etmeniz gerekebilir. Yerli likitler arasında da kaliteli ve 2-3 yıldır bu işi yapan markalar var tabi. Reklam olmaması adına sitelerini paylaşmayacağız ama bazı kişilerin deneyimlerinden Vampire Liquid, Cutwood, Dinner Lady, Twisted, One hit wonder gibi markaların önerildiğini yazalım.

Dekang, Natura, Joyetech gibi likit markalarını deneyenler kalitesinden pek memnun kalmadığımı aktarıyor. Zevk ve renklerin tartışılması olayıdır. Siz kendi damak zevkinizi, başkalarından duyumlarla değil, kendiniz test ederek beğenip, beğenmediğiniz markalar olacaktır.

Atomizeri Tercihi


Atomizer konusu çok geniş bir yalpaze aslında. Alıp da hiç kullanmayacağınız 3-4 atomizeriniz olabilir acemiliğiniz döneminde. Ya da şans eseri, alıp çok sevdiğiniz atomizerleriniz de olabilir.

Isı ayarlı (150- 220 Watt aralığında) bir modunuz var ise, bunun üzerine dilediğiniz atomizeri takabilirsiniz.

Buhar oranından, aromanın yoğunluğuna, içim keyfinden, boğaz vurumuna kadar bir çok kriter atomizer seçimine bağlı. Şu atomizer çok iyi diye bir şey söylemek pek mümkün değil fakat yine de fiyatları ile birkaç model yazmak gerekirse hem bu modelleri ayrı ayrı araştırabilirsiniz hem de fiyatlar hakkında bilgi sahibi olursunuz.

Tvf8 Big Baby: 130 TL civarı
Tvf8 Baby: 100 TL
Medusa rda: 130 TL
Combo rdta: 140 TL
Ammit single: 130 TL
Medusa reborn rda: 150 TL
Naitilus 2: 135 TL gibi.

Sigara içimi için MTL diye arama yaparak bu tarz atomizerlere göz atabilirsiniz.

Elektronik sigara nereden alınır?
Cihazların çoğu çin menşeili ve fiyatları ucuz, fakat ülkemizde gümrük vb aşamalara takıldığı için iş biraz kara borsaya dönmüş durumda ve bu, fiyata yansıyor. Elektronik sigara almak için google araması yapabilir ve çıkan Türk sitelerden kapıda ödeme ile sipariş verebilirsiniz.

Cihaz elinize ulaştığında test ederek satın almak en güvenli yol olacaktır. Diğer yandan bunun için güvenilir siteler yok mu? Evet var. Buharistan, Buharhane, esigraal gibi sitelerden güvenle alışveriş yapabilirsiniz. Ödemede Havale – Eft, kapıda ödeme, kredi kartı gibi seçenekler bulunuyor. Tavsiyemiz elektronik sigara pazarı gibi kapalı Facebook gruplarına üye olarak kullanıcılardan almanız. 300 TL ye siteden alacağınız bir sigarayı bu platformlarda 150- 250 TL aralığında kolaylıkla bulabilirsiniz. Satıcılar gayet ilgili ve aldığınız üründe size her türlü bilgiyi verecektir.

Yurtdışından Elektronik Sigara Geliyor mu?
Evet geliyor, bir çok yerde gelmiyor vs yorumlar yapılsa da aslında geliyor fakat gümrükte takılma gibi durumlar söz konusu olduğu için bu oran %70 diyebiliriz. Ek olarak kargo süreci 30 gün alacaktır. Yani param var, zamanım da var diyorsanız aliexpress fasttech gibi sitelerden elektornik sigarayı 50 dolar gibi bir fiyata alabilirsiniz.

Türkiyede ki satıcılar 100 ve üzerinde sipariş verdiği için ürünlerin 60 tanesi takılsa bile 20 -30 tanesi ellerine ulaşıyor. Gümrüğe takılan ürünleri de iade alıp yeniden sipariş veriyorlar. Sirkülasyon bu şekilde sağlanıyor. Durumunuza göre, Türk sitelerden, facebook gruplarından, Letgo vb. aracılardan ya da yurtdışından sipariş vererek bir cihaz temin edebilirsiniz.

Yurtdışı alımlarda neye dikkat etmeliyim
Çoğu cihazda kargo ücreti olmadığı için hepsini ayrı ayrı sipariş etmeniz daha mantıklı. Paket ne kadar hafif ise elektronik sigara olduğunun anlaşılması o kadar güç olacaktır. Gümrüğe takılması durumunda kargo gibi kesintiler olsa da, paranızın büyük bir bölümünü iade edecektir.

Yine birden fazla cihaz alacaksanız arkadaşlarınız adına sipariş verebilirsiniz. Hepsini aynı siparişte kendi adınıza söylemek gümrükte problem olabilir. Son önemli nokta ise tracking number. Mutlaka tracking yani takip sistemi olan bir satıcıdan ürünü sipariş etmelisiniz. Aksi durumda ulaşmama, takılma ve iade alımı işlemlerinde sorun yaşayabilirsiniz.

Bilmeniz gereken terimler
İşin en kafa karıştıran yeri de burası, çok fazla terim olduğu ve forum vb mecralarda yazılar bu terimleri içerdiği için ilk başlarda zorlanmanız muhtemel. Çok detaya girmeden basit bir şekilde elektronik sigara için kullanılan terimleri basit olarak anlatmaya çalışalım.

Tank: Aslında Atomizer (atomayzır), Atty, Ato gibi bir çok isme sahip olduğu için karışıklık olmaması adına buna Tank denir. Yani likitin konulduğu bölüm.
Mod: Elektronik sigaranın cihaz kısmı, pili taşıyan, watt ve ısı ayarının yapıldığı bölümün genel adı. Hazır kitlerde mod ve tank birlikte olduğu için genelde buna elektronik sigara deniyor fakat semi pro ya da pro cihazları alt kısmı ayrı, üst kısmı ayrı alabiliyorsunuz. Bu yüzden iki ayrı isimde duybilirsiniz, kafanız karışmasın.
Coil: Tankın içine yerleştirilen, pamuk ve tel ile donatılmış ufak parçaya verilen isimdir. Zor mu? Değil gibi. İçerisinde tel ve bu tele sarılı pamuk bulunduğu için likit burada buhara dönüşüyor. Genelde haftada ya da 10 günde bir değişmeniz gereken kısım coil’dir.
RTA (Rebuildable Tank Atomizer): Ne kadar karışık değil mi? Başlangıçta bilmeniz gereken bir bilgi değil aslında. Starter kitlerde hazır coiller kullanıldığını söylemiştik. Eğer bu coili pamuk ve telini ben alır kendim yaparım derseniz RTA bir tank almanız gerekecek. Yani üst kısım için onarabileceğiniz bir atomizer diyebiliriz.
RDA (Rebuildable Dripping Atomizer): İşler karışıyor. Korkmayın, kokmayın, bu da bir tank modeli fakat bu tankta likitin kalacağı bir bölüm yok. Likiti damlatarak içiyorsunuz ve istediğiniz zaman likit değiştirebiliyorsunuz. Genelde çok fazla likit deneyen kullanıcıların tercih ettiği bir atomizer, eğer böyle içmekten keyif alıyorsanız RDA Tank diğer bir değişle RDA atomizer tercih edebilirsiniz.
Battery: Batarya, yani pil.
Starter kit: Yazıda da çok kullandım ama yeniden açıklayalım, elektronik sigara başlangıç modellerinin tümü.
Vaporizer: Garip bir terim daha. Elektronik sigarada likiti buhara çeviren bölümün bir diğer adı. AKA Coil diyelim biz ona.
Dry Hit: Likit olmadan ya da likit bittiğinde yanan pamuğu içinize çekmeniz çok kötü bir deneyim olacaktır. Elektronik sigara içenler buna Dry Hit diyorlar.
Dry Burn: RDA ve RDTA cihazlarda kendi colinizi yaparken, telin pamuksuz bir şekilde sonuna kadar ısıtılma işlemi. Bu işlem genelde telin üzerindeki kimyasalın yanması ve solunmaması için yapılıyor. Yani bir nevi arındırma işlemi.

E-Cigar (i-sigar): asıl anlamı elektronik puro, fakat elektronik sigara için de kullanılmakta.

Vape (veyp): Elektronik sigaranın diğer adı, E cig.
Vaping: Elektornik sigara içme eylemi.
Vapor: Elektronik sigara içen kişi.
Juice: Aslında meyve suyu demek ama yurt dışında likitler juice olarak da kullanılıyor.
Drip Tip: Marpuç diyebiliriz. Ağızlık kısımları değişebilir olduğundan genelde bu isimle aratabilirsiniz.

Elektronik sigara hangi watt ta kullanılır?
Terimleri öğrendiyseniz, biraz da deneyimlerden bahsedelim. Elektronik sigara kullanımında watt ayarı, buharın yoğunluğunu ve buharın ısısını da değiştirmektedir. Genelde coil dediğimiz değişen malzemelerin üzerinde bu watt aralığı yazar. Örnekle Kangertech model e-sigaraların coil watt aralığı 15- 60. Yani 15 watt ile 60 watt arasında içim yapabilirsiniz. 15 watt sizin için tad vermiyor ya da 60 watt çok fazla buhar ve ısı üretiyor olabilir, 10 – 15 denemeyle tam olarak içim aralığınızı yakalayabilirsiniz.

Sigara çekimi ve ciğere çekimi nedir?
Sigara çekimi içimi: Dumanı ilk önce ağzınıza, daha sonra ciğerlerinize çekiyorsanız. Coil ya da atomizeri üzerinde deliklerin ayarlı olduğunu görebilirsiniz. Dar delikli ayar, sigara içim modu içimlerde tercih edilir.

Ciğere çekim içimi: Nargile gibi direkt ciğerlerinize çekiyorsanız. Coil ya da atomizer üzerinde geniş delikli ayar ciğer çekimi yani nargile içimi içindir.

Ohm Seçimi

Diğer anlaşılması zor konulardan biri de ohm seçimi. Ohm bir direnç birimidir ve elektronik sigarada kullandığınız tellerin sarım ve kalınlıklarına göre Ohm değerleri değişir. Basitleştirirsek: Düşük Ohm lar yüksek ısı üretir ve daha fazla buhar çıkmasına neden olur. Yüksek Ohm da teller daha geç ısındığı için daha dengeli bir buhar üretecektir. Coil alırken Ohm seçimine dikkat etmeniz gereken detay, sigara içimi için 1.2 – 1.6 yüksek Ohm lar, ciğer çekimi için 0.2 – 0.5 – 0.8 gibi düşük Ohm lar tercih edebilirsiniz. Uygun watt aralığını ve kullandığınız likitin VG – PG oranlarını zamanla kendinize göre belirlediğinizde öksürmeniz için bir neden kalmıyor olacaktır.

 

Elektronik sigara kullanmalı mıyım?

Eğer bir tütün ürünü içmiyorsanız elektronik sigaraya başlamak yanlıştır. Sağlık ve maddi giderler açısından durduk yere böyle bir işe kalkışmak mantıklı değildir. Arada bir nargile içerek de bu isteğinizi törpüleyebilirsiniz.

Eğer günde 1 paket veya üstünde sigara içiyorsanız evet, elektornik sigara şu an için (sorumluluğunu üstlenmemekle) denenebilir.

Sigarayı Bırakma

E-sigara; sigarayı bırakmak isteyenlerin el, dudak alışkanlığını ortadan kaldırmadan, koku ve duman gibi özelliklerini de kullanarak üretilmiş bir tür sigara simülatörüdür. Dışarıya su buharı verdiği için pasif içiçilik düzeyi azalmakta, sadece nikotin alındığı için ise sigaranın bazı olumsuz etkilerinden uzak tutmaktadır.

Normal sigarada bulunan insan vücudu için zararlı kanserojen maddeleri içermez. Duman üretmediği için karbon monoksit gibi 4000’e yakın kimyasal içerikli ve zararlı maddeleri etrafa vermez.

Bazı bölgelerde  e-sigaralar tıbbi alet olarak kullanılıyor.

Elektronik Sigara Sağlığa zararlı mı?
Evet. Sağlığa zararlı. Araştırmalar, likitler içerisidneki maddelerin, özellikle Mesane kanseri, Akciger kanseri gibi kanser türlerinin tetikleyicisi olduğu ve bazı likitlerin sigaradan çok daha tehlikeli olduğu noktasında çarpıcı uyarılar yapıyor. Bunlar genellikle yurtdışı üniversitelerin araştırmaları ve çok az araştırma Türkçe’ye çevrilerek gündemde yer buluyor.

Doktorlara göre e-sigara, dumanlı sigarayı bırakmaya yardım edebilir. Elektronik sigaralar geleneksel sigaralardan çok daha güvenli ama yine de zararları olabilir. Pasif içiciler riski yok. E-sigara kullanıcısıysanız ya da başlamayı düşünüyorsanız hayatınızdan 50 dakikayı feda ederek BBC’nin hazırladığı “E-sigaranın diğer tütün ürünleri ile karşılaştırılması” belgeselini izleyebilirsiniz. Bu belgeselde e-sigara ve tütünün hücre yapısına zararlarından açık ortamda kişileri etkilemesine kadar bir çok konu ele alınıyor. Tabi BBC’de olsa sağlık gibi çok önemli bir konunun tek bir dayanağa bağlanması doğru değil. Yine de bu belgeselde akıllarda oluşabilecek soru işaretini gideren bir çok konu işlenmiş. Tabi hepsi değil!

 


Elektronik Sigara ve Olası Sağlık Riskleri

Kullanımının fayda ve zararları pek çok araştırmacı ve sağlık kuruluşu tarafından günümüze değin değerlendirilmiştir. Bu konuda yapılmış sınırlı sayıda kontrollü çalışma mevcut olup, pek çok ülkede bu araştırmalardan elde edilen veriler ışığında e-sigaraların satış ve kullanımına dair farklı yasal düzenlemelere gidilmektedir.

Bu cihazlar 5 bölümden oluşmaktadır; Kartuş, püskürteç, manyetik adaptör, pil ve sıvı kısım. Sağlık ile ilgili endişelerin oluşmasına yol açan ve araştırmalara konu olan kısım sıvı içerikleridir. Cihazın içindeki sıvı; propylene glycol (PG) ve/veya bitkisel gliserin(VG) ve/veya polyetilenglicol (PEG 400), konsantre aroma ile nikotin konsantresi içermektedir. Nikotin konsantrasyonları firmalar tarafından üretilen cihazlar arasında farklılık göstermekte olup
üzerlerinde mg/ml cinsinden içerdikleri nikotin miktarını yazan etiketler mevcuttur.

Nefes Darlığı: 2012 yılında Atina Üniversitesinde yapılan bir çalışmada 10 dakika e-sigara kullanımının nefes alıp-verme esnasında hava yolu direncini (nefes darlığını), sigara kullanmayanlarda %182’den %206’ya= (+%24), sigara kullananlarda %176’dan %220’ye= (+%44) çıkardığı görülmüştür.

Alerji Riski: Propilen glikol riskler karşı bitkisel gliserin alternatif var ya da karışık olur.

FDA (Food and Drug Administration)
Uluslararası sağlık kuruşu olan FDA tarafından 2009 yılında piyasada yer alan iki firmaya ait 18 çeşit e-sigaranın kartuşu incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda;

  • Kanserojen olduğu bilinen ve tütünde de yer alan nitrosamine’leri içerdikleri örneklerin yarısında görülmüştür.
  • İnsanlar için toksik olduğu bilinen dietilen glikol %1 oranında saptanmıştır.
  • Çoğu örnekte tütünde de yer alan ve insan sağlığına zararlı olduğu daha önce ispatlanmış olan anabasine, myosmine ve beta nikotryine tespit edilmiş olup bu maddeler ekshale edilen (soluk havasındaki) buharda gösterilememiştir.
  • Nikotin içermediği belirtilen örneklerin hepsinde düşük seviyede de olsa nikotin tespit edilmiştir.
  • Nikotin içeren ve içerdiği miktarlar üzerlerindeki etiketlerde aynı olarak yazan örneklerin hepsinde 26.8-4.2 mcg/100mL puff arasında değişen değerlerde nikotin tespit edilmiştir.

Ayrıca FDA dışında yapılan çeşitli çalışmalarda formaldehit, keton, civa, tetrametilpirazin gibi bir takım sağlığa zararlı olabilecek kimyasalların tütün dumanına kıyasla anlamlı derecede az da olsa bulunduğu gösterilmiş, bu düşük dozların sağlık riski oluşturmayacağı üzerinde durulmuştur.

FDA tarafından bu araştırmalar sonunda e- sigaraların gösterildiği gibi masum olmadığı ve bu konuda yapılan sağlık uyarılarının yetersiz olduğu raporlanmıştır (Temmuz 2009). Elektronik sigaralar birliği ve birtakım sağlık yayın ve araştırmacıları tarafından FDA’in bu bulguları her ne kadar eleştirilere maruz kalmış olsa da bu cihazlar konusundaki sağlık endişelerinin artmasına yol açmıştır. Karşıt görüşü savunan araştırmacılar tarafından esigaralarda yer alan zararlı maddelerin konsantrasyonlarının insan sağlığına zararlı olacak değerlerin 1/1000.000’I kadar düşük olduğu, bu nedenle zararlı olduklarının söylenemeyeceği belirtilmiştir.

Amerika Toplum Sağlığı Hekimleri Birliği(AAPHP)
Nisan 2010 tarihinde AAPHP tarafından e-sigaraların tütün kullanıcısı olan yetişkinlere verilmesinde sakınca olmadığı belirtilerek bu şekilde 4-8 milyon yetişkinin hayatının sigara kullanımına bağlı oluşabilecek hastalıkların önlenmesiyle kurtarılabileceği söylenmiştir. Ancak bu cihazların FDA tarafından tekrar sınıflandırma düzenlemesine gidilerek ilaç/cihaz kombinasyonu yerine tütün ürünleri sınıfına dâhil edilmesi gerektiği de belirtilmiş ve bu cihazların küçüklere satılmasına da karşı oldukları vurgulanmıştır.

Kanada Sağlık Ajansı
Mart 2009 tarihinde Kanada Sağlık Ajansı tarafından e-sigaraların geleneksel tütün ürünlerinin daha güvenli bir formu olarak piyasaya sunulmuş olmalarına karşın nikotin zehirlenmesine yol açma veya nikotin bağımlılığını tetikleme gibi olumsuz etkilere yol açabilecekleri raporlanmıştır.

Karşıt Görüşler
Literatürde yer alan araştırma ve uluslararası sağlık kuruluşlarının raporlarının bir kısmında yukarıda belirtildiği gibi e- sigaraların zararlı olduğu ve kullanılmasının uygun olmadığı bu açıdan geleneksel tütün ürünlerine benzer sağlık riskleri taşıdığı belirtilmiş olmasına karşın karşıt görüş savunan çalışmalar da yapılmıştır. Bu çalışma ve araştırmacılara göre ise e- sigara kullanımı her ne kadar tamamen zararsız olarak nitelendirilemese de tütün
kullanımına kıyasla çok daha az sağlık yan etkisine yol açmaktadır ve mevcut toksik ürün içeriği geleneksel tütünden oldukça düşüktür.

Nikotin Replasman Tedavisi (NRT) olarak tedavide kullanılabileceği konusunda ise bu güne kadar hiçbir e-sigara onay almamıştır. Bu konuda sağlık endişeleri kadar tedavi amaçlı kullanılabilecek nikotini içerip içermediğine dair endişelerin mevcudiyeti de etkili olmuştur.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) daha her ne kadar firma sahipleri aksini söylese de esigaraların “sigara bırakma tedavisi” olarak toksisite çalışmaları da dahil yeterli çalışma yapılana kadar kabul edilemeyeceklerini vurgulamıştır.


Kural/Yasa

Kurallar tutarsızdır. Mayıs 2013 Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı’na göre nikotinli elektronik sigaralar tıbbi cihaz sayılmaktadır. Çünkü nikotin kartuşları tıbbi ürün sayılmaktadır. O yüzden Avrupa Birliğiden CE işareti alınması ve UBB Ulusal Bilgi Bankasından gerekli belgeler (mesela Türkçe talimatlar) in sağlanması ithalat için zorunlu olacak.

Ama Haziran 2013 Kanun No. 6487 madde 26 göre: “Tütün içermeyen ancak tütün mamulünü taklit eder tarzda kullanılan her türlü nargile ve sigara, tütün ürünü kabul edilir.”

Ama Dünya Sağlık Örgütün 2015 raporuna göre Türkiye’de elektronik sigaralar tıbbi cihaz kuralları altında değil ve satışı tamamen yasak değil.

Ülkelerdeki Mevcut Yasal Durum
E-sigara teknolojisinin nispeten yeni olması, tütün yasaları ve tıbbi ilaç politikaları dolayısıyla, e-sigara ile ilgili yasal düzenlemeler çoğu ülkede henüz yeterli düzeyde değildir. Avrupa Birliği ülkeleri ve ABD eyaletlerinde farklı farklı yasal uygulamalar mevcuttur;

  • Finlandiya: Yasak uygulanan ülkelere örnek olarak verilebilir ki Finlandiya’da 1 Ocak 2012 tarihi itibariyle tütün yasağı yasasına e-sigara da dahil edilmiştir. Nikotin içermeyen formların ise satışı serbesttir.
  • Almanya: Nikotin içeren e- sigara formlarının sağlık bakanınca sözel olarak yasaklanacağı dile getirilmiş olmasına karşın halen satış ve kullanımları serbesttir.
  • İtalya: 2012 tarihli yasayla e-sigara formlarının 16 yaş altı bireylere satışı yasaklanmıştır.
  • İngiltere: E-sigara reklamları, satışı ve kullanımı serbesttir. Ayrıca kamusal alanlarda da kullanılabilmektedir.
  • ABD: Farklı eyaletlerde farklı uygulamalar mevcut olup bir kısmında yasaklama söz konusu olmazken New Hampshire, Arizona gibi bazı eyaletlerde küçüklere satışı yasaklanmıştır. New York eyaletinde ise küçüklere satış yasaklanırken kamusal alanlarda 100 feetlik alan içerisinde ve özel okulların girişlerinde kullanımı 2012 tarihi itibariyle yasaklanmıştır.

Patlama ve Yangın Riski: Bu cihazlar zaman zaman sensör arızası yapabilmekte, kısa süreli bu arızalarda atomizer sürekli aktif olmakta ve cihaz aşırı ısınabilmektedir.

Bahsettiğimiz gibi, pili değişmeyen, kapalı kutu bir elektronik sigara satın aldığınızda, içerisinde yer alan pilin marka ve modeli tamamen üreticiye kalıyor ve genellikle daha ucuz piller tercih ediliyor. Bu modellerde herhangi bir kısa devre durumunda, pilin ısınması, akması, bozulması ve patlaması gibi riskler söz konusu olabilir. Bunun yerine pilleri değişen bir mod tercih ederseniz Sony VTC 5 ya da Sony VTC6 model bir pil kullanabilirsiniz ki bu pillerin adet fiyatı 30TL’yi geçmeyecektir.

Pilin dış yapısını bozmadığınız, zedelemediğiniz, güneşte bırakmadığınız ve kısa devre yapmadığınız sürece patlama olasılığı bindiğiniz uçağın düşme olasılığı ile aynı denebilir. Yine de tedbiri elden bırakmayıp 6 ayda bir, kullandığınız pili (mutlaka atık pil kutusuna atarak ) değiştirmenizi tavsiye ederiz.


Kaynaklar

http://kanser.gov.tr/Dosya/Bilgi-Dokumanlari/raporlar/e-sigara.pdf
https://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/04/160428_e_sigaraya_onay
https://www.nihr.ac.uk/__data/assets/pdf_file/0007/152449/PRO-12-167-135.pdf
http://www.iha.com.tr/haber-doktorlar-sigara-tiryakilerine-elektronik-sigarayi-tavsiye-ediyor-588710/
https://www.cochrane.org/CD010216/TOBACCO_can-electronic-cigarettes-help-people-stop-smoking-and-are-they-safe-use-purpose
http://www.bbc.com/turkce/haberler/2015/08/150819_e_sigara_recete
http://www.iso.org/iso/catalogue_detail.htm?csnumber=68905
https://www.cen.eu/news/brief-news/Pages/NEWS-2015-002.aspx
http://www.ash.org.uk/files/documents/ASH_1011.pdf

0 Yorum

Düşünceleriniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

İLETİŞİM

Şikayet, öneri, teklif ve sorularınızı buradan iletebilirsiniz.

Sending

©2019 MAGGOG MEDYA | Tüm hakları DMCA tarafından korunmaktadır.

veya

Log in with your credentials

veya    

Bilgilerinizi unuttunuz mu?

veya

Create Account